วิธีคำนวณสิทธิวันลาพักร้อนตามกฎหมายแรงงาน
ลูกจ้างที่ทำงานติดต่อกันครบ 1 ปี มีสิทธิได้รับวันหยุดพักผ่อนประจำปีไม่น้อยกว่า 6 วันทำงาน โดยได้รับค่าจ้างตามปกติ ส่วนลูกจ้างที่ทำงานยังไม่ครบ 1 ปี นายจ้างสามารถกำหนดสิทธิวันลาพักร้อนให้ตามนโยบายของบริษัท
วันลาพักร้อนคืออะไร?
วันลาพักร้อนเป็นคำที่ใช้เรียกกันทั่วไป ส่วนคำที่ใช้ในพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงานคือ “วันหยุดพักผ่อนประจำปี” มีจุดประสงค์เพื่อให้ลูกจ้างได้หยุดพักจากการทำงาน โดยวันดังกล่าวยังได้รับค่าจ้างเท่ากับค่าจ้างในวันทำงานตามปกติ
ตามมาตรา 30 แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 ลูกจ้างที่ทำงานติดต่อกันครบ 1 ปี มีสิทธิหยุดพักผ่อนประจำปีไม่น้อยกว่า 6 วันทำงาน นายจ้างสามารถเป็นผู้กำหนดวันหยุดล่วงหน้า หรือกำหนดตามที่นายจ้างและลูกจ้างตกลงร่วมกันได้ โดยมาตรา 30 แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงาน พ.ศ. 2541 บัญญัติว่า
-
(1) ลูกจ้างซึ่งทำงานติดต่อกันมาแล้วครบหนึ่งปีมีสิทธิหยุดพักผ่อนประจำปีได้ปีหนึ่งไม่น้อยกว่า 6 วันทำงาน โดยนายจ้างเป็นผู้กำหนดวันหยุดดังกล่าวให้แก่ลูกจ้างล่วงหน้าหรือกำหนดให้ตามที่นายจ้างและลูกจ้างตกลงกัน
-
(2) ในปีต่อมานายจ้างอาจกำหนดวันหยุดพักผ่อนประจำปีให้แก่ลูกจ้างมากกว่า 6 วันทำงานก็ได้
-
(3) นายจ้างและลูกจ้างอาจตกลงกันล่วงหน้าให้สะสมและเลื่อนวันหยุดพักผ่อนประจำปีที่ยังมิได้หยุดในปีนั้น รวมเข้ากับปีต่อๆไปได้
-
(4) สำหรับลูกจ้างซึ่งยังทำงานไม่ครบหนึ่งปี นายจ้างอาจกำหนดวันหยุดพักผ่อนประจำปีให้แก่ลูกจ้างโดยคำนวณตามส่วนก็ได้
และการลาแบบอื่นๆ ก็ยังคงต้องอยู่ภายใต้ พรบ.คุ้มครองแรงงานด้วยเช่นกัน ไม่ว่าจะเป็นการลาป่วย การลาคลอด หรือ ลากิจได้กี่วัน ศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ >> ลาพักร้อน ลาป่วย ลากิจได้กี่วัน ตามกฎหมายแรงงาน
การคำนวณสิทธิวันลาพักร้อนพนักงาน
HR สามารถคำนวณสิทธิวันลาพักร้อนตามกรณีต่างๆ ได้ดังนี้
1. สิทธิวันลาพักร้อนแบบเฉลี่ยตามสัดส่วน (Pro rate)
การให้สิทธิแบบเฉลี่ยตามสัดส่วน เป็นคำนวณจากระยะเวลาที่พนักงานมีสิทธิจริงภายในรอบปีวันลานั้น เช่น พนักงานทำงานครบ 1 ปี เมื่อวันที่ 31 กรกฎาคม ในปีนั้นพนักงานจะมีจำนวนเดือนที่มีสิทธิได้รับการลาพักร้อน 5 เดือน คือ ตั้งแต่เดือนสิงหาคม - ธันวาคม
สูตรการคำนวณ
| [สิทธิลาพักร้อน (วัน) x จำนวนเดือนที่มีสิทธิ (เดือน)] ÷ 12 |
ตัวอย่าง
กรณีที่ 1 พนักงาน A ทำงานต่อเนื่องครบ 1 ปี วันที่ 31 กรกฎาคม ในรอบปีวันลานั้น พนักงาน A มีจำนวนเดือนที่มีสิทธิได้รับการลาพักร้อน 5 เดือน คือ ตั้งแต่เดือนสิงหาคม - ธันวาคม โดยบริษัทมี นโยบายให้สิทธิวันลาพักร้อนพนักงาน 6 วัน/ปี สามารถคำนวณได้ ดังนี้
-
(6 x 5)/12 = 1.5
-
พนัก A มีสิทธิลาพักร้อนในรอบปีวันลา = 2.5 วัน
กรณีที่ 2 พนักงาน B ทำงานต่อเนื่องครบ 1 ปี วันที่ 31 พฤษภาคม ในรอบปีวันลานั้น พนักงาน B มีจำนวนเดือนที่มีสิทธิได้รับการลาพักร้อน 7 เดือน คือ เดือนมิถุนายน - ธันวาคม โดยบริษัทมีนโยบายให้สิทธิวันลาพักร้อนพนักงาน 6 วัน/ปี สามารถคำนวณได้ ดังนี้
-
(6 x 7)/12 = 3.5
-
พนัก A มีสิทธิลาพักร้อนในรอบปีวันลา = 3.5 วัน
หมายเหตุ: ในรอบปีวันลาถัดไป พนักงานจะได้รับสิทธิวันลาพักร้อนเต็มจำนวนทันทีตั้งแต่วันเริ่มรอบ ตามจำนวนวันที่บริษัทกำหนด โดยไม่ต้องคำนวณเฉลี่ยตามสัดส่วนอีกครั้ง
2. สิทธิลาพักร้อนแบบไม่ได้เฉลี่ยตามสัดส่วน
การให้สิทธิแบบไม่เฉลี่ยตามสัดส่วน หมายถึง บริษัทให้สิทธิวันลาพักร้อนเต็มจำนวนตามที่กำหนด โดยไม่ลดจำนวนวันตามเดือนที่เหลืออยู่ในรอบปี ซึ่งวิธีนี้ไม่มีสูตรเฉลี่ย เพราะพนักงานได้รับสิทธิเต็มจำนวนทันทีเมื่อถึงเงื่อนไขที่บริษัทกำหนด เช่น
-
ได้รับสิทธิเต็มจำนวนตั้งแต่วันเริ่มงาน
-
ได้รับสิทธิเต็มจำนวนเมื่อผ่านทดลองงาน
-
ได้รับสิทธิเต็มจำนวนเมื่อทำงานครบ 1 ปี
ตัวอย่าง
กรณีที่ษัทกำหนดสิทธิวันลาพักร้อนปีละ 6 วัน และให้พนักงานได้รับสิทธิทันทีตั้งแต่เริ่มงาน, เมื่อผ่านทดลองงาน และเมื่อทำงานครบ 1 ปี ดังนี้
| รูปแบบการให้สิทธิ | ตัวอย่างระยะเวลาทำงาน | สิทธิลาพักร้อนที่ได้รับ | หลักการคำนวณ |
| ตั้งแต่วันเริ่มงาน | พนักงานเริ่มงานวันที่ 1 กรกฎาคม | 6 วัน | ให้สิทธิเต็มจำนวน ทันที โดยไม่เฉลี่ยตามจำนวนเดือนที่เหลือในปี |
| ผ่านทดลองงาน | พนักงานเริ่มงานวันที่ 1 กรกฎาคม และผ่านทดลองงานวันที่ 1 พฤศจิกายน | 6 วัน | ให้สิทธิเต็มจำนวนเมื่อผ่านทดลองงาน โดยไม่เฉลี่ยตามจำนวนเดือนที่เหลือในปี |
| ทำงานครบ 1 ปี | พนักงานทำงานครบ 1 ปีตามวันครบรอบเริ่มงาน | 6 วัน | ไม่เฉลี่ยตามจำนวนเดือน แต่ให้สิทธิเมื่อพนักงานมีอายุงานครบ 1 |
สรุปวิธีคำนวณสิทธิวันลาพักร้อนที่ HR ควรรู้
การให้สิทธิแบบเฉลี่ยตามสัดส่วนต้องนำระยะเวลาที่พนักงานมีสิทธิมาคำนวณร่วมกับจำนวนวันลาต่อปี ส่วนการให้สิทธิแบบไม่เฉลี่ยตามสัดส่วน พนักงานจะได้รับสิทธิเต็มจำนวนทันทีเมื่อผ่านเงื่อนไขของบริษัท โดยไม่ต้องคำนวณตามเดือนที่เหลือ
ไม่ว่าบริษัทจะมีนโยบายการเริ่มนับหรือการคำนวณให้สิทธิลาพักร้อนอย่างไรก็ตาม หากพนักงานทำงานมาครบ 1 ปีแล้ว พนักงานควรได้รับสิทธิลาพักร้อนไม่ต่ำกว่า 6 วันต่อปี มิฉะนั้นอาจถูกฟ้องร้องต่อศาลได้ เพราะผิดต่อ พรบ.คุ้มครองแรงงาน แต่หากบริษัทมีนโยบายให้สิทธิลาพักร้อน เพิ่มขึ้นทุกๆ ปี หรือให้มากกว่าที่กฎหมายกำหนด ก็ย่อมทำได้ อีกทั้งยังสามารถทบวันได้ สะสมวันข้ามปีได้อีกด้วย
อ้างอิง : การคุ้มครองแรงงาน
FAQ: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการลาออกของพนักงาน
ถาม : พนักงานทำงานครบ 1 ปี มีสิทธิลาพักร้อนกี่วัน?
ตอบ : ตามกฎหมายมาตรา 30 แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 พนักงานที่ทำงานติดต่อกันครบ 1 ปี มีสิทธิได้รับวันหยุดพักผ่อนประจำปีไม่น้อยกว่า 6 วันทำงานค่ะ
ถาม : บริษัทให้วันลาพักร้อนมากกว่า 6 วันได้หรือไม่?
ตอบ : ได้ค่ะ บริษัทสามารถกำหนดให้มากกว่า 6 วันหรือเพิ่มสิทธิตามอายุงานได้ตามนโยบายของบริษัทค่ะ แต่ต้องไม่น้อยกว่า 6 วันทำงานต่อปี
ถาม : บริษัทสามารถกำหนดให้วันลาพักร้อนหมดอายุได้หรือไม่?
ตอบ : ขึ้นอยู่กับนโยบายของบริษัทค่ะ บางบริษัทสามารถกำหนดรอบการใช้สิทธิ เงื่อนไขการสะสม และวันหมดอายุไว้ในนโยบายได้ค่ะ แต่ต้องจัดโอกาสให้พนักงานสามารถใช้สิทธิได้จริง
อ่านบทความที่เกี่ยวข้องเพิ่มเติม
