ภาษีขั้นบันได คือ โครงสร้างการจัดเก็บภาษีที่กำหนดอัตราภาษีแตกต่างกันตามช่วงรายได้ ซึ่งจะมีวิธีคิดอย่างไร และต้องคำนวณแบบไหน มาทำความเข้าใจไปพร้อมกันในบทความนี้

การคำนวณภาษีขั้นบันได คืออะไร?

การคำนวณภาษีขั้นบันได คือการคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาที่ใช้อัตราภาษีสูงขึ้นตามระดับเงินได้ที่เพิ่มขึ้น หรือพูดให้เข้าใจง่ายคือยิ่งมีรายได้สุทธิมาก ก็ยิ่งต้องเสียภาษีในอัตราที่สูงขึ้น โดยแบ่งอัตราการเสียภาษีตั้งแต่ 5% ไปจนถึง 35% ในปัจจุบัน

การคำนวณภาษีขั้นบันได มีวิธีการคำนวณอย่างไร?

การคำนวณภาษีไม่ใช่เรื่องซับซ้อนอย่างที่คิด บทความนี้จะพาไปทำความเข้าใจขั้นตอนการคำนวณภาษีแบบชัดเจน เป็นลำดับ เพื่อให้คุณสามารถวางแผนและจัดการภาษีได้อย่างถูกต้อง ครบถ้วน และมั่นใจมากยิ่งขึ้น

วิธีคำนวณภาษีขั้นบันได

ขั้นที่ 1 สรุปรายได้ทั้งปี : รวบรวม “เงินได้พึงประเมิน” ทุกประเภทที่ได้รับตลอดทั้งปีภาษี ซึ่งเป็นรายได้ก่อนหักค่าใช้จ่ายใด ๆ โดยครอบคลุมทั้งเงินเดือน โบนัส ค่าจ้าง ค่าคอมมิชชัน รายได้จากการให้เช่าทรัพย์สิน เงินปันผลจากการลงทุน รวมถึงรายได้จากอาชีพอิสระ
ขั้นที่ 2 ตรวจสอบรายการลดหย่อนภาษี : ตรวจสอบและคำนวณสิทธิ์ที่สามารถนำมาลดหย่อนภาษีได้ เช่น ค่าลดหย่อนส่วนตัว ประกันสังคม ประกันชีวิต กองทุนต่าง ๆ ดอกเบี้ยบ้าน ฯลฯ
ขั้นที่ 3 คำนวณเงินสุทธิ : โดยใช้สูตร เงินได้ทั้งปี - ค่าใช้จ่าย - ค่าลดหย่อน = เงินได้สุทธิ
ขั้นที่ 4 ตรวจสอบอัตราภาษีเงินได้บุคคลธรรมมดา : เงินได้สุทธิจะถูกแบ่งเป็น “ช่วงรายได้ (ขั้นบันได)” แต่ละช่วงเสียภาษีไม่เท่ากัน ดังนี้

ขั้นที่ 5 คำนวณภาษีขั้นบันได : ขั้นตอนสุดท้ายคือ การคำนวณจำนวนภาษีที่ต้องชำระจริง โดยนำเงินได้สุทธิในแต่ละขั้นมาคูณกับอัตราภาษีของขั้นบันไดนั้น ๆ แล้วนำผลลัพธ์ของทุกขั้นมารวมกัน

ตัวอย่างการคำนวณภาษีขั้นบันได

นาย A มีเงินเดือน 60,000 บาท/เดือน (รายได้ทั้งปี 720,000 บาท) มีค่าลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาท และประกันสังคม 10,500 บาท สามารถคำนวณภาษีแบบอัตราขั้นบันไดได้ดังนี้

เงินได้ทั้งปี : 720,000 บาท
หักค่าใช้จ่าย : 100,000 บาท (50% ของ 720,000 คือ 360,000 แต่หักได้สูงสุด 100,000)
หักค่าลดหย่อน : 60,000 (ส่วนตัว) + 10,500 (ประกันสังคม) = 70,500 บาท
เงินได้สุทธิ : 720,000 - 100,000 - 70,500 = 549,500 บาท
คำนวณภาษี : เงินได้สุทธิอยู่ในขั้นที่ 4 (500,001 - 750,000) คำนวณภาษีได้ดังนี้ (549,500 - 500,000) x 15% = 7,425 บาท
รวมภาษีที่ต้องชำระ : 7,425 + 27,500 (ภาษีสะสมสูงสุดของขั้นก่อนหน้า) = 34,925 บาท

สรุป การคำนวณภาษีขั้นบันไดมีวิธีคิดยังไง? พร้อมตัวอย่างการคำนวณภาษี

การคำนวณภาษีขั้นบันได คือการนำ “เงินได้สุทธิ” มาแบ่งเป็นช่วงรายได้ แล้วคำนวณภาษีแยกทีละช่วงตามอัตราที่กำหนด จากนั้นนำมารวมกันเป็นภาษีที่ต้องจ่ายทั้งหมด โดยหลักสำคัญคือ ไม่ได้เสียภาษีในอัตราสูงทั้งก้อน แต่จะเสียเพิ่มเฉพาะส่วนที่เกินในแต่ละขั้น ทำให้การคำนวณมีความยุติธรรมตามระดับรายได้

อ่านบทความที่เกี่ยวข้องเพิ่มเติม