พนักงานลากิจแต่ HR ไม่อนุมัติ ตามกฎหมายแรงงานทำได้หรือไม่
พนักงานมีสิทธิลาเพื่อกิจธุระอันจำเป็นไม่น้อยกว่า 3 วันทำงาน โดยนายจ้างจะต้องจ่ายเงินค่าจ้างให้แก่พนักงานในวันที่ลากิจ เท่ากับค่าจ้างในวันทำงานตลอดระยะเวลาที่พนักงานลา แต่ไม่เกิน 3 วันทำงานต่อปี
กรณีที่พนักงานลากิจเพื่อไปทำกิจธุระอันจำเป็น และปฏิบัติตามกฎระเบียบบริษัท รวมถึงชี้แจงเหตุผลที่ชัดเจน นายจ้างหรือ HR จะไม่อนุมัติลากิจไม่ได้ แต่หากกรณีที่พนักงานไม่ปฏิบัติตามกฎระเบียบบริษัทให้ถูกต้อง ก็ถือว่าเป็นการละทิ้งต่อหน้าที่
สิทธิการลากิจตามกฎหมาย
สิทธิการลากิจตามกฎหมายแรงงาน มาตรา 34 ลูกจ้างมีสิทธิลาเพื่อกิจธุระอันจำเป็นได้ไม่น้อยกว่า 3 วันต่อปี โดยลูกจ้างมีสิทธิได้รับค่าจ้างเท่ากับวันทำงานตลอดระยะเวลาที่ลา แต่ปีหนึ่งต้องไม่เกิน 3 วันต่อปี (มาตรา 57/1) นอกจากนี้กรณีที่บริษัทกำหนดสิทธิการลากิจมากกว่า 3 วันต่อปี ก็ถือว่าไม่ผิดกฎหมาย แต่ไม่ควรน้อยกว่า 3 วันต่อปี
นายจ้างมีหลักพิจารณาลากิจอย่างไรบ้าง?
สิทธิการลากิจตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน มาตรา 34 ลูกจ้างมีสิทธิลาเพื่อกิจธุระอันจำเป็นได้ไม่น้อยกว่า 3 วันทำงานต่อปี โดยลูกจ้างมีสิทธิได้รับค่าจ้างเท่ากับวันทำงานตลอดระยะเวลาที่ลา แต่ปีหนึ่งต้องไม่เกิน 3 วันทำงาน (มาตรา 57/1) นอกจากนี้กรณีที่บริษัทกำหนดสิทธิการลากิจมากกว่า 3 วันต่อปี ก็ถือว่าไม่ผิดกฎหมาย แต่ต้องไม่น้อยกว่า 3 วันต่อปี

- พิจารณาว่า พนักงานยื่นลากิจล่วงหน้า เพื่อให้นายจ้างหรือ HR พิจารณาตามกฎระเบียบบริษัทหรือไม่
- แจ้งเหตุผลของความจำเป็นที่ต้องหยุดงาน พร้อมเอกสารหลักฐานแนบมาด้วยหรือไม่
- แจ้งเหตุผลที่ไม่สามารถรอการอนุมัติได้หรือไม่
หากพนักงานปฏิบัติครบถ้วนแล้ว การที่นายจ้างหรือ HR ออกใบเตือนพนักงานและเลิกจ้างพนักงานถือเป็นคำสั่งโดยไม่ชอบ (อ้างอิงคำพิพากษาฎีกาที่ 613/2529) ดังนั้น กรณีที่พนักงานลากิจและมีการปฏิบัติตามทั้ง 3 ข้อพิจารณาที่กล่าวมาข้างต้นแล้วนั้น นายจ้างหรือ HR ไม่สามารถอ้างไม่อนุมัติการลากิจของพนักงานไม่ได้
แต่ในทางกลับกันหากพนักงานไม่ปฏิบัติตามกฎระเบียบบริษัท เช่น เพิ่งนึกได้ว่ามีธุระที่ต้องทำจึงมีความจำเป็นต้องขาดงาน จึงไม่ไปบริษัท แม้ว่าพนักงานจะลาไปทำธุระจริง ๆ ก็ตามก็ถือว่าเป็นการหยุดงานที่ไม่มีเหตุผลที่สมควร และไม่ได้ปฏิบัติตามข้อบังคับการทำงานให้ถูกต้อง ถือได้ว่าเป็นการละทิ้งงาน (อ้างอิงคำพิพากษาฎีกาที่ 177/2528)
ตัวอย่างการลากิจธุระอันจำเป็น
แม้ในทางกฎหมายไม่ได้นิยามคำว่า "ลาเพื่อกิจธุระอันจำเป็น" แต่กระทรวงแรงงานได้อธิบายไว้ว่าครอบคลุม 2 กรณี คือ กิจธุระอันจำเป็นที่ลูกจ้างต้องดำเนินการด้วยตนเอง และกิจธุระอันจำเป็นของครอบครัว ตารางนี้สรุปตัวอย่างว่ากิจธุระแบบไหนควรอนุมัติเป็นลากิจ และแบบไหนไม่จำเป็นต้องอนุมัติ
กิจธุระแบบไหนควรอนุมัติ แบบไหนไม่จำเป็นต้องอนุมัติ?
| ตัวอย่างกิจธุระ | ผลพิจารณา | เหตุผล |
|---|---|---|
| ทำบัตรประจำตัวประชาชน หรือใบอนุญาตขับขี่ | ✅ ควรอนุมัติ | ลูกจ้างต้องไปดำเนินการด้วยตนเองในเวลาทำการของหน่วยงาน |
| จดทะเบียนสมรส | ✅ ควรอนุมัติ | ลูกจ้างต้องไปดำเนินการด้วยตนเอง |
| ลาเพื่ออุปสมบท (ลาบวช) | ✅ ควรอนุมัติ | ลูกจ้างต้องไปด้วยตนเอง ส่วนจำนวนวันที่เกินสิทธิลากิจ ให้ดูตามข้อบังคับของบริษัท |
| จัดการงานศพของบุคคลในครอบครัว | ✅ ควรอนุมัติ | กิจธุระอันจำเป็นของครอบครัว |
| จัดงานสมรสของบุตร | ✅ ควรอนุมัติ | กิจธุระอันจำเป็นของครอบครัว |
| จัดงานอุปสมบทของบุคคลในครอบครัว | ✅ ควรอนุมัติ | กิจธุระอันจำเป็นของครอบครัว |
| ไปศาลหรือหน่วยงานราชการตามหมายเรียก | ✅ ควรอนุมัติ | ต้องไปตามวันเวลาที่หน่วยงานกำหนด เลื่อนเองไม่ได้ |
| ไปเที่ยวหรือพักผ่อน | ❌ ไม่จำเป็นต้องอนุมัติ | ไม่ใช่กิจธุระอันจำเป็น ให้ใช้ลาพักร้อนแทน |
| ป่วยเอง | ❌ ไม่จำเป็นต้องอนุมัติ | ให้ใช้ลาป่วยแทน |
| ธุระที่ทำนอกเวลางานหรือทำออนไลน์ได้ เช่น จ่ายบิล ชำระภาษีรถประจำปี | ❌ ไม่จำเป็นต้องอนุมัติ | ไม่จำเป็นต้องหยุดงานเพื่อทำธุระนี้ |
| ธุระที่มอบให้คนอื่นทำแทนได้ เช่น รับพัสดุ ยื่นเอกสารที่ใช้หนังสือมอบอำนาจได้ | ❌ ไม่จำเป็นต้องอนุมัติ | ไม่ใช่กิจที่ลูกจ้างต้องทำด้วยตนเอง |
| ทำงานเสริมหรือธุรกิจส่วนตัว | ❌ ไม่จำเป็นต้องอนุมัติ | ไม่ใช่กิจธุระอันจำเป็น |
กรณีที่ไม่จำเป็นต้องอนุมัติเป็นลากิจ ลูกจ้างยังขอใช้ลาประเภทอื่นได้ เช่น ลาพักร้อน หรือลาตามที่ข้อบังคับของบริษัทกำหนด
นอกจากการลากิจที่กล่าวมาข้างต้นยังมีกรณีอื่น ๆ อีกมาก ซึ่งนายจ้างสามารถกำหนดในข้อบังคับการทำงานหรือข้อตกลงเกี่ยวกับการจ้างงานให้ชัดเจนและเป็นธรรม เพื่อป้องกันการฟ้องร้องที่อาจเกิดขึ้นได้
สรุป ลากิจแต่ HR ไม่อนุมัติ ตามกฎหมายแรงงานทำได้ไหม?
กรณีที่พนักงานลากิจเพื่อไปทำกิจธุระอันจำเป็น และปฏิบัติตามกฎระเบียบบริษัท รวมถึงชี้แจงเหตุผลที่ชัดเจน นายจ้างหรือ HR จะไม่อนุมัติลากิจไม่ได้ แต่หากกรณีที่พนักงานไม่ปฏิบัติตามกฎระเบียบบริษัทให้ถูกต้อง ก็ถือว่าเป็นการละทิ้งต่อหน้าที่
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการลากิจตามกฎหมาย
ถาม : ลากิจต้องแจ้งล่วงหน้ากี่วัน?
ตอบ : กฎหมายไม่ได้กำหนดจำนวนวัน ให้ดูตามข้อบังคับการทำงานของบริษัท ถ้าเป็นเหตุฉุกเฉินที่แจ้งล่วงหน้าไม่ได้ ให้แจ้งหัวหน้าโดยเร็วที่สุดและชี้แจงเหตุผลภายหลัง
ถาม : ลากิจเกิน 3 วัน นายจ้างหักเงินได้ไหม?
ตอบ : ได้ วันลากิจที่เกิน 3 วันทำงานต่อปี นายจ้างไม่ต้องจ่ายค่าจ้าง เว้นแต่ข้อบังคับของบริษัทกำหนดให้ได้รับค่าจ้างมากกว่านั้น
ถาม : ลากิจครึ่งวันหรือเป็นรายชั่วโมงได้ไหม?
ตอบ : ได้ถ้าบริษัทกำหนดไว้ กฎหมายไม่ได้กำหนดหน่วยของการลากิจ บริษัทจึงระบุในข้อบังคับให้ลาเป็นครึ่งวันหรือรายชั่วโมงได้ และหักออกจากสิทธิลากิจตามสัดส่วน
ถาม : ลาออกโดยยังใช้ลากิจไม่ครบ ได้เงินแทนวันลาไหม?
ตอบ : ไม่ได้ กฎหมายไม่ได้กำหนดให้นายจ้างจ่ายเงินแทนวันลากิจที่เหลือ ต่างจากวันหยุดพักผ่อนประจำปีที่ยังไม่ได้ใช้ ซึ่งนายจ้างต้องจ่ายค่าจ้างให้เมื่อเลิกจ้าง ตามมาตรา 67
ถาม : HR จะบันทึกการอนุมัติลากิจให้ตรวจสอบย้อนหลังได้อย่างไร?
ตอบ : ใช้ระบบลางานออนไลน์ที่บันทึกเหตุผล ไฟล์หลักฐาน ผู้อนุมัติ และวันเวลาอนุมัติของใบลาทุกใบ เมื่อมีข้อโต้แย้งเรื่องการไม่อนุมัติหรือการขาดงาน HR จะมีหลักฐานครบ และยื่นและอนุมัติเอกสารผ่านมือถือได้ทันที
อ่านบทความที่เกี่ยวข้องเพิ่มเติม
- Q&A พนักงานลากิจเกิน นายจ้างหักเงินได้ไหม
- ลากิจ คืออะไร มีลากิจอะไรบ้าง และชื่อภาษาอังกฤษว่าอย่างไร
- Q&A ลากิจและลากิจฉุกเฉิน ต่างกันอย่างไร และมีอะไรบ้าง?
- Q&A ลากิจและลากิจฉุกเฉิน ต่างกันอย่างไร และมีอะไรบ้าง?
- Q&A พนักงานยังไม่ผ่านโปร ลากิจ ลาป่วยได้ไหม?
- ลาพักร้อน ลาป่วย ลากิจได้กี่วัน ตามกฎหมายแรงงาน
