HumanSoft โปรแกรม HR
Published: November 19, 20260 views
HR Knowledge
พนักงานไม่ถึง 10 คน ต้องยื่นประกันสังคมไหม? - blog image preview
Blog>พนักงานไม่ถึง 10 คน ต้องยื่นประกันสังคมไหม?

พนักงานไม่ถึง 10 คน ต้องยื่นประกันสังคมไหม?

ต้องยื่น แม้มีลูกจ้างเพียง 1 คน นายจ้างต้องขึ้นทะเบียนประกันสังคมภายใน 30 วัน และหักเงินสมทบ 5% ส่งพร้อมส่วนของนายจ้างภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป

 

กฎ "ไม่ถึง 10 คนไม่ต้องยื่น" เป็นกฎเก่าที่ยกเลิกไปตั้งแต่ 1 เมษายน 2545 บทความนี้สรุปว่ากิจการขนาดเล็กต้องยื่นแบบฟอร์มอะไร ภายในกี่วัน ลูกจ้างแบบไหนต้องแจ้งเข้า โทษถ้าไม่ทำ และตัวอย่างคำนวณเงินสมทบของบริษัท 3 คน

 

มีลูกจ้างกี่คนถึงต้องเข้าประกันสังคม?

ตั้งแต่ 1 คนขึ้นไป ตาม พระราชบัญญัติประกันสังคม พ.ศ. 2533 นายจ้างที่มีลูกจ้างตั้งแต่ 1 คน ต้องขึ้นทะเบียนนายจ้างและขึ้นทะเบียนลูกจ้างเป็นผู้ประกันตนมาตรา 33 กับสำนักงานประกันสังคม ไม่ว่ากิจการจะเป็นบริษัท ห้างหุ้นส่วน หรือร้านค้าบุคคลธรรมดา

 

เงื่อนไขที่ทำให้เกิดหน้าที่มีเพียง 2 ข้อ

  • มีความสัมพันธ์นายจ้าง–ลูกจ้าง คือมีการจ้างงาน จ่ายค่าจ้าง และลูกจ้างทำงานภายใต้การสั่งการของนายจ้าง
  • ลูกจ้างอายุ 15–60 ปีบริบูรณ์ ในวันที่เริ่มงาน

จำนวนพนักงานไม่ได้เป็นเงื่อนไขอีกต่อไป จะมี 1 คน หรือ 100 คน หน้าที่เหมือนกันทุกข้อ

 

ตั้งแต่ 1 คนขึ้นไป ตาม พระราชบัญญัติประกันสังคม พ.ศ. 2533 นายจ้างที่มีลูกจ้างตั้งแต่ 1 คน ต้องขึ้นทะเบียนนายจ้างและขึ้นทะเบียนลูกจ้างเป็นผู้ประกันตนมาตรา 33 กั

 

ทำไมหลายคนเข้าใจว่าไม่ถึง 10 คนไม่ต้องยื่น?

เพราะกฎหมายเคยกำหนดเกณฑ์ 10 คนจริง แต่เกณฑ์นี้ถูกยกเลิกไปกว่า 20 ปีแล้ว ประกันสังคมไทยขยายความคุ้มครองเป็นขั้น ๆ ดังนี้

 

ช่วงเวลา กิจการที่ต้องเข้าประกันสังคม
พ.ศ. 2534 (เริ่มใช้กฎหมาย) มีลูกจ้างตั้งแต่ 20 คนขึ้นไป
พ.ศ. 2536 มีลูกจ้างตั้งแต่ 10 คนขึ้นไป
1 เมษายน 2545 – ปัจจุบัน มีลูกจ้างตั้งแต่ 1 คนขึ้นไป

*ข้อมูล ณ เดือน พฤศจิกายน 2569

 

ข้อมูลเก่ายังถูกเล่าต่อกันในหมู่เจ้าของกิจการ และมักสับสนกับกฎหมายอื่นที่ใช้เกณฑ์ 10 คน เช่น การจัดทำข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานตาม พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 ซึ่งบังคับเมื่อมีลูกจ้างตั้งแต่ 10 คน คนจึงจำสลับกันว่าเกณฑ์ 10 คนใช้กับประกันสังคมด้วย

 

ขึ้นทะเบียนนายจ้างประกันสังคม ต้องยื่นอะไร ภายในกี่วัน?

มี 4 เรื่องหลักที่นายจ้างต้องทำ ขึ้นทะเบียนนายจ้างครั้งเดียว แล้วแจ้งเข้า ส่งเงินสมทบ และแจ้งออกทุกครั้งที่มีการเปลี่ยนแปล ยื่นได้ทั้งที่สำนักงานประกันสังคมพื้นที่และทางออนไลน์ผ่าน e-Service บน www.sso.go.th

 

เรื่องที่ต้องทำ แบบฟอร์ม กำหนดเวลา หมายเหตุ
ขึ้นทะเบียนนายจ้าง สปส. 1-01 ภายใน 30 วัน นับจากวันที่มีลูกจ้างคนแรก ทำครั้งเดียว ได้เลขที่บัญชีนายจ้าง 10 หลัก
แจ้งเข้าลูกจ้าง สปส. 1-03 ภายใน 30 วัน นับจากวันที่ลูกจ้างเริ่มงาน ทำทุกครั้งที่รับพนักงานใหม่
หักและส่งเงินสมทบ สปส. 1-10 ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป หักลูกจ้าง 5% นายจ้างสมทบเท่ากัน ส่งทุกเดือน
แจ้งลูกจ้างออก สปส. 6-09 ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดจากเดือนที่ลูกจ้างสิ้นสภาพ ลาออก เลิกจ้าง หรือหมดสัญญาจ้าง

*ข้อมูล ณ เดือน พฤศจิกายน 2569

 

เกร็ดสำคัญ: การแจ้งออกตรงเวลา ช่วยให้อดีตพนักงานขอรับเงินกรณีว่างงานได้ และกันไม่ให้นายจ้างถูกเรียกเก็บเงินสมทบของคนที่ออกไปแล้ว ถ้าใช้โปรแกรมเงินเดือน HumanSoft ระบบจะหักเงินสมทบในสลิปทุกงวด และออกไฟล์ สปส. 1-10 เป็น Excel พร้อมอัปโหลดเข้า e-Service ของประกันสังคม

 

ลูกจ้างแบบไหนต้องแจ้งเข้าบ้าง?

ทุกรูปแบบการจ้างต้องแจ้งเข้า กฎหมายดูที่ความสัมพันธ์นายจ้าง–ลูกจ้าง ไม่ได้ดูที่สถานะการจ้างหรือวิธีจ่ายเงิน

 

ประเภทลูกจ้าง ต้องแจ้งเข้าไหม เริ่มนับเมื่อไหร่
พนักงานทดลองงาน ต้อง วันแรกที่เริ่มงาน ไม่ต้องรอผ่านโปร
พนักงานพาร์ทไทม์ ต้อง วันแรกที่เริ่มงาน
ลูกจ้างรายวัน ต้อง วันแรกที่เริ่มงาน
ลูกจ้างรายเดือน ต้อง วันแรกที่เริ่มงาน

*ข้อมูล ณ เดือนพฤศจิกายน 2569

 

  • ทดลองงาน คือลูกจ้างเต็มตัว การรอให้ผ่านทดลองงาน 119 วันก่อนแจ้งเข้าเป็นความเข้าใจผิดที่พบบ่อยที่สุด
  • รายวัน คำนวณเงินสมทบจากค่าจ้างที่จ่ายจริงในเดือนนั้น หักทุกครั้งที่จ่ายค่าจ้าง
  • กรณียกเว้น ผู้ที่เริ่มงานใหม่ตอนอายุเกิน 60 ปี ไม่ต้องแจ้งเข้า เว้นแต่เป็นผู้ประกันตนต่อเนื่องมาก่อนอายุ 60 ปี

 

อ่านเพิ่ม: ค่าจ้างพนักงานรายวัน HR ต้องคำนวณอย่างไร

 

ไม่ขึ้นทะเบียนหรือส่งช้า มีโทษอะไร?

มีทั้งโทษอาญาและเงินเพิ่ม ไม่ขึ้นทะเบียนมีโทษจำคุกหรือปรับส่วนส่งเงินสมทบช้าต้องจ่ายเงินเพิ่มเดือนละ 2% ของยอดที่ค้าง

 

ความผิด บทลงโทษ อ้างอิง
ไม่ขึ้นทะเบียนนายจ้าง/ลูกจ้างภายใน 30 วัน จำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ พ.ร.บ.ประกันสังคม ม.96
ส่งเงินสมทบไม่ครบหรือเกินวันที่ 15 เงินเพิ่มร้อยละ 2 ต่อเดือนของเงินสมทบที่ค้าง รวมแล้วไม่เกินยอดเงินสมทบที่ค้าง พ.ร.บ.ประกันสังคม ม.49
ค้างเงินสมทบและเงินเพิ่มไม่ชำระ สำนักงานประกันสังคมมีอำนาจออกคำสั่งยึด อายัด และขายทอดตลาดทรัพย์สิน พ.ร.บ.ประกันสังคม ม.50

แม้นายจ้างไม่เคยขึ้นทะเบียน ลูกจ้างก็ยังมีสิทธิได้รับความคุ้มครอง นายจ้างจึงเสี่ยงต้องจ่ายเงินสมทบย้อนหลังพร้อมเงินเพิ่มก้อนใหญ่ ถ้าลูกจ้างไปร้องเรียนภายหลัง

 

ตัวอย่างคำนวณเงินสมทบ บริษัท 3 คน (ตัวอย่างสมมติ)

บริษัทที่มีพนักงาน 3 คนต้องส่งเงินสมทบรวม 3,850 บาทต่อเดือน แบ่งเป็นส่วนที่หักจากลูกจ้าง 1,925 บาท และส่วนที่นายจ้างจ่ายสมทบ 1,925 บาท

หลักคำนวณ

 

  • อัตราเงินสมทบ ลูกจ้าง 5% และนายจ้าง 5% ของค่าจ้าง
  • ฐานค่าจ้างต่ำสุด 1,650 บาทต่อเดือน
  • ฐานค่าจ้างสูงสุด 17,500 บาทต่อเดือน ตามกฎกระทรวงที่มีผลตั้งแต่ 1 มกราคม 2569 (เดิม 15,000 บาท) เงินสมทบสูงสุดจึงเป็น 875 บาทต่อฝ่าย เพดาน 17,500 บาทนี้ใช้ถึงปี 2571 และจะขยับเป็น 20,000 บาทในปี 2572

 

เงินสมทบ = ค่าจ้าง (ไม่ต่ำกว่า 1,650 และไม่เกิน 17,500 บาท) × 5%

 

พนักงาน ประเภท ค่าจ้างจริง (บาท/เดือน) ฐานคำนวณ (บาท) หักลูกจ้าง 5% (บาท) นายจ้างสมทบ 5% (บาท)
คนที่ 1 รายเดือน 15,000 15,000 750 750
คนที่ 2 รายเดือน 25,000 17,500 (เพดาน) 875 875
คนที่ 3 พาร์ทไทม์ 6,000 6,000 300 300
รวม       1,925 1,925

นายจ้างนำเงินทั้งสองส่วน 3,850 บาท ส่งสำนักงานประกันสังคมพร้อมแบบ สปส. 1-10 ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป ต้นทุนส่วนนายจ้างตลอดปีคือ 23,100 บาท (1,925 × 12) ควรตั้งงบไว้ตั้งแต่ต้นปี

อ่านเพิ่ม:  เพดานเงินสมทบประกันสังคมใหม่

 

สรุป พนักงานไม่ถึง 10 คน ต้องยื่นประกันสังคมไหม?

พนักงานไม่ถึง 10 คนก็ต้องยื่นประกันสังคม เพราะกฎหมายบังคับนายจ้างที่มีลูกจ้างตั้งแต่ 1 คน มาตั้งแต่ปี 2545 สิ่งที่นายจ้างต้องทำมีดังนี้

 

  1. ขึ้นทะเบียนนายจ้างและแจ้งเข้าลูกจ้างภายใน 30 วัน
  2. หักเงินสมทบ 5% และสมทบอีก 5% ส่งภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป
  3. แจ้งออกภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดจากเดือนที่ลูกจ้างออก
  4. แจ้งเข้าทุกคน ทั้งทดลองงาน พาร์ทไทม์ รายวัน และรายเดือน

 

กิจการเล็กที่ไม่มีฝ่าย HR เต็มเวลา สามารถใช้โปรแกรมเงินเดือน HumanSoft ช่วยคำนวณเงินสมทบ ออกสลิป และเตรียมไฟล์ส่งประกันสังคมทุกเดือน ลดความเสี่ยงส่งช้าและคำนวณผิด

 

อ้างอิง

 

FAQ: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการยื่นประกันสังคม

ถาม : จ้างพนักงานคนเดียวต้องเข้าประกันสังคมไหม?

ตอบ : ต้องเข้า ทันทีที่มีลูกจ้างคนแรก นายจ้างมีหน้าที่ต้องขึ้นทะเบียนนายจ้างพร้อมแจ้งเข้าลูกจ้างคนนั้นภายใน 30 วัน การขึ้นทะเบียนไม่มีค่าธรรมเนียม และยื่นออนไลน์ผ่านเว็บไซต์สำนักงานประกันสังคมได้

 

ถาม : จ้างพาร์ทไทม์ต้องแจ้งเข้าประกันสังคมไหม?

ตอบ : ต้องแจ้งเข้า แม้ค่าจ้างต่อเดือนจะน้อยถ้าค่าจ้างต่ำกว่า 1,650 บาท ให้คำนวณจากฐาน 1,650 บาท เงินสมทบจะอยู่ที่ประมาณ 83 บาทต่อฝ่าย ถ้าพาร์ทไทม์คนนั้นทำงานหลายที่ นายจ้างทุกรายต้องแจ้งเข้าและหักเงินสมทบของตัวเอง

 

ถาม : เจ้าของกิจการเข้าประกันสังคม ม.33 ของบริษัทตัวเองได้ไหม?

ตอบ : เจ้าของกิจการแบบบุคคลธรรมดาเข้า ม.33 ของตัวเองไม่ได้ เพราะไม่มีความสัมพันธ์นายจ้าง–ลูกจ้างกับตัวเอง ส่วนกรรมการบริษัทที่รับเงินเดือนประจำ สำนักงานประกันสังคมจะพิจารณาตามข้อเท็จจริงว่าทำงานในฐานะลูกจ้างหรือไม่ ควรสอบถามสำนักงานพื้นที่ก่อน ถ้าเข้า ม.33 ไม่ได้ ยังเลือกสมัคร ม.39 (กรณีเคยเป็น ม.33) หรือ ม.40 แบบสมัครใจได้

 

ถาม : ร้านเล็กเปิดมาหลายปีแต่ไม่เคยยื่น ต้องทำอย่างไร?

ตอบ :  ติดต่อสำนักงานประกันสังคมพื้นที่ที่กิจการตั้งอยู่ เพื่อขึ้นทะเบียนนายจ้างและแจ้งเข้าลูกจ้างทุกคนโดยเร็ว เตรียมหนังสือรับรองกิจการหรือทะเบียนพาณิชย์ บัตรประชาชนเจ้าของ และรายชื่อพนักงานพร้อมวันเริ่มงาน เจ้าหน้าที่อาจเรียกเก็บเงินสมทบย้อนหลังตามความเป็นจริงพร้อมเงินเพิ่ม การเข้าไปแก้ไขเองก่อนถูกตรวจพบหรือลูกจ้างร้องเรียน ช่วยจำกัดยอดที่ต้องจ่ายไม่ให้บานปลาย

 

ถาม : ต้องเข้ากองทุนเงินทดแทนด้วยไหม?

ตอบ : ต้องเข้า นายจ้างที่มีลูกจ้างตั้งแต่ 1 คน ต้องเข้ากองทุนเงินทดแทนตาม พ.ร.บ.เงินทดแทน พ.ศ. 2537 ซึ่งคุ้มครองลูกจ้างที่บาดเจ็บหรือเจ็บป่วยจากการทำงาน นายจ้างจ่ายเงินสมทบฝ่ายเดียว ไม่หักจากลูกจ้าง อัตราอยู่ที่ประมาณ 0.2–1.0% ของค่าจ้างทั้งปีตามความเสี่ยงของประเภทกิจการ และชำระเป็นรายปีภายในเดือนมกราคม

 

อ่านบทความเพิ่มเติม

HumanSoft team ready to helpHumanSoft Payroll & HR SolutionFree 30-day trial, all HR functions
  • Free setup service.
  • No expenses at all.
  • Dismiss at any time.
Try it free