หลายคนเข้าใจว่าลาพักร้อนเป็นสิทธิที่ใช้ได้ทันที แต่ความจริงแล้ว นายจ้างสามารถไม่อนุมัติได้หรือไม่? มาร่วมเจาะลึกข้อกฎหมายแรงงานที่นายจ้างและลูกจ้างต้องรู้
ว่าด้วยเรื่อง “วันลาพักร้อน” ตามกฎหมายแรงงาน
วันลาพักร้อน หรือวันหยุดพักผ่อนประจำปี เป็นสิทธิของพนักงานที่ต้องได้รับตามกฎหมายแรงงาน เพื่อให้มีโอกาสพักจากการทำงานและฟื้นฟูสภาพร่างกายหรือจิตใจ นายจ้างมีหน้าที่จัดวันหยุดพักร้อนให้พนักงานที่ทำงานครบ 1 ปีขึ้นไป โดยต้องจัดให้ไม่น้อยกว่า 6 วันต่อปี และสามารถเพิ่มจำนวนวันได้ตามนโยบายขององค์กร โดยทั่วไป วันลาพักร้อนถือเป็นวันหยุดที่ได้รับค่าจ้าง และสามารถใช้ได้ตามข้อตกลงระหว่างนายจ้างและลูกจ้าง
นายจ้างมิสิทธิ์ไม่อนุมัติให้ใช้วันลาพักร้อนได้หรือไม่ตามกฎหมายแรงงาน
ตาม พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงานฯ นายจ้างมีหน้าที่จัดให้พนักงานได้รับวันหยุดตามประเภทต่าง ๆ ได้แก่ วันหยุดประจำสัปดาห์ (มาตรา 28) วันหยุดตามประเพณี (มาตรา 29) และวันหยุดพักผ่อนประจำปี (มาตรา 30) ซึ่งพนักงานที่ทำงานครบ 1 ปีขึ้นไป จะได้รับสิทธิในการลาพักร้อน และสามารถใช้สิทธินี้ได้ตามที่กฎหมายกำหนด ในขณะเดียวกัน ทางฝ่ายนายจ้างมีสิทธิ์พิจารณาอนุญาตหรือไม่อนุญาตให้ลูกจ้างลาพักร้อนตามวันที่ร้องขอได้ใน 2 กรณี ดังนี้
กรณีที่ 1 หากพนักงานขอลานอกเหนือจากวันที่นายจ้างกำหนด
ตามมาตรา 30 นายจ้างมีสิทธิเป็นผู้กำหนดวันหยุดพักผ่อนประจำปี และต้องแจ้งให้พนักงานทราบล่วงหน้า ดังนั้น หากพนักงานขอลาพักร้อนในวันอื่นที่ไม่ตรงกับที่นายจ้างกำหนด นายจ้างสามารถปฏิเสธได้
กรณีที่ 2 หากการลาไม่เป็นไปตามระเบียบของบริษัท หรือส่งผลกระทบต่อการทำงาน
ในกรณีที่นายจ้างและพนักงานตกลงให้สามารถลาพักร้อนได้ตามความเหมาะสมของแต่ละปี แต่พนักงานขอลาโดยไม่ปฏิบัติตามระเบียบที่กำหนด หรือการลาจะส่งผลกระทบต่องานจนเกิดความเสียหาย เช่น มีพนักงานหลายคนในแผนกขอลาพร้อมกัน ส่งผลให้เกิดปัญหาในการดำเนินงาน นายจ้างสามารถพิจารณาไม่อนุมัติการลาได้
ทั้งนี้หากเป็นกรณีที่พนักงานดำเนินการขอลาพักร้อนตามขั้นตอนของบริษัท แต่ถูกนายจ้างปฏิเสธทุกครั้งโดยไม่มีเหตุผลที่เหมาะสม และเมื่อตลอดทั้งปีพนักงานไม่ได้รับวันหยุดพักผ่อนเลย กรณีนี้ถือว่านายจ้างไม่ปฏิบัติตามกฎหมายแรงงานตามมาตรา 62 หากนายจ้างไม่ให้พนักงานใช้วันลาพักร้อน นายจ้างต้องจ่ายค่าจ้างในอัตราวันหยุดให้พนักงาน หากฝ่าฝืนต้องระวางโทษปรับไม่เกิน 20,000 บาท
สรุป พนักงานขอลาพักร้อน นายจ้างไม่อนุมัติได้หรือไม่ตามกฎหมายแรงงาน
กล่าวโดยสรุป วันลาพักร้อนถือเป็นสิทธิของพนักงานที่ทำงานครบ 1 ปีขึ้นไป โดยกฎหมายแรงงานกำหนดให้นายจ้างต้องจัดวันหยุดพักร้อนให้ไม่น้อยกว่า 6 วันต่อปี และสามารถเพิ่มจำนวนวันได้ตามนโยบายบริษัท พนักงานสามารถยื่นขอลาพักร้อนล่วงหน้าตามระเบียบบริษัท ทั้งนี้นายจ้างมีสิทธิพิจารณาอนุมัติหรือเลื่อนวันลาได้ หากมีเหตุจำเป็นทางธุรกิจ อย่างไรก็ตาม นายจ้างไม่สามารถตัดสิทธิวันลาพักร้อนของพนักงานโดยไม่มีเหตุผลอันสมควร
FAQ: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการลาพักร้อน
ถาม : พนักงานลาพักร้อนทีเดียวติดต่อกันได้ไหม นายจ้างมีสิทธิไม่อนุมัติได้หรือเปล่า?
ตอบ : พนักงานสามารถใช้สิทธิลาพักร้อนทีเดียวติดต่อกันได้ครับ ถ้าบริษัทไม่ได้มีจ้อห้าจำกัดไว้ชัดเจน แต่ในบางกรณีบริษัทอาจกำหนดเงื่อนไขเพิ่มเติม เช่น ไม่ให้ลาเกิน 3–5 วันติดต่อกัน เพื่อป้องกันผลกระทบต่อการทำงาน ซึ่งในกรณีนี้พนักงานก็ต้องปฏิบัติตามนโยบายของบริษัทด้วยเช่นกัน
ถาม : การลาพักร้อน สามารถบังคับให้พนักงานเเจ้งเหตุผลด้วยได้ไหม?
ตอบ : ตามกฎหมายไม่ได้กำหนดว่าพนักงานต้องแจ้งเหตุผลเมื่อขอลาพักร้อนครับ แต่ถ้าบริษัทมีนโยบายภายใน เช่น ให้แจ้งเหตุผลคร่าว ๆ ให้ยื่นคำขอลาล่วงหน้า หรือต้องได้รับอนุมัติจากหัวหน้า ซึ่งเป็นเงื่อนไขที่องค์กรกำหนดเพื่อวางแผนงานและจัดการกำลังคน พนักงานก็ต้องปฏิบัติตามเพราะถือเป็นเงื่อนไขบริษัท
ถาม : พนักงานต้องลาพักร้อนล่วงหน้าอย่างน้อยกี่วัน?
ตอบ : ขึ้นอยู่กับนโยบายของแต่ละบริษัท โดยส่วนใหญ่มักให้ลาล่วงหน้าอย่างน้อย 3 วัน 7 วัน หรือ 1 เดือน
ถาม : พนักงานสามารถสะสมวันลาพักร้อนไว้ใช้ปีถัดไปได้ไหม?
ตอบ : การทบวันลาพักร้อนไปใช้ในปีถัดไป หรือการเก็บสะสมวันลาพักร้อนไว้ข้ามปีไม่ได้มีระบุไว้ใน พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงาน แต่กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานได้ชี้แจงเพิ่มเติมไว้ว่า พนักงานสามารถสะสมวันลาพักร้อนในปีก่อนหน้าไปทบกับปีถัดไปได้ ตามนโยบายของแต่ละบริษัทและไม่ขัดต่อข้อกฎหมาย
อ่านบทความที่เกี่ยวข้องเพิ่มเติม
