ลาครึ่งวันได้ไหม? นับโควตาวันลาและค่าจ้างยังไง
ลาครึ่งวันได้ ถ้าข้อบังคับการทำงานหรือระเบียบของบริษัทเปิดให้ลา การลาครึ่งวันจะตัดโควตาครั้งละ 0.5 วัน ถ้ายังอยู่ในสิทธิ์ที่กฎหมายให้ได้ค่าจ้าง พนักงานได้ค่าจ้างเต็ม ถ้าลาเกินสิทธิ์นั้น บริษัทไม่ต้องจ่ายค่าจ้างเฉพาะครึ่งวันที่ลา ซึ่งไม่ใช่การหักค่าจ้างหรือการปรับเงิน

สารบัญ:
- ลาครึ่งวันได้ไหม? นับโควตาวันลาและค่าจ้างยังไง
- ลาครึ่งวันได้ไหม ตามกฎหมายแรงงาน?
- ลาครึ่งวันนับโควตาวันลาอย่างไร?
- ลาครึ่งวันเกินสิทธิ์ คิดค่าจ้างอย่างไรให้ถูกกฎหมาย?
- ไม่จ่ายค่าจ้างช่วงที่ลา ต่างจากการหักค่าจ้างอย่างไร?
- ลารายชั่วโมงต่างจากลาครึ่งวันอย่างไร?
- ตั้งค่าลาครึ่งวันในระบบลางาน
- สรุป ลาครึ่งวันได้ไหม
- FAQ: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการลาครึ่งวัน
ลาครึ่งวันได้ไหม ตามกฎหมายแรงงาน?
การลาครึ่งวันได้หรือไม่ ขึ้นกับข้อบังคับการทำงานของบริษัท พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 กำหนดสิทธิการลาขั้นต่ำเป็นจำนวน "วันทำงาน" เช่น ลากิจไม่น้อยกว่า 3 วันทำงานต่อปี และลาพักร้อนไม่น้อยกว่า 6 วันทำงานต่อปีเมื่อทำงานครบ 1 ปี ส่วนการแบ่งลาเป็นครึ่งวันหรือรายชั่วโมง บริษัทกำหนดหลักเกณฑ์ไว้เอง
นายจ้างที่มีลูกจ้างตั้งแต่ 10 คนขึ้นไปต้องมีข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน และต้องระบุวันลาและหลักเกณฑ์การลาไว้ (มาตรา 108) ถ้าบริษัทอนุญาตให้ลาครึ่งวัน ควรเขียนให้ชัดว่าช่วงเช้าและช่วงบ่ายเริ่มและจบกี่โมง และใช้กับลาประเภทไหนได้บ้าง ดูสิทธิการลาแต่ละประเภทแบบเต็มได้ที่ ตามกฎหมายแรงงาน ลาได้กี่ประเภท ประเภทละกี่วัน?
ลาครึ่งวันนับโควตาวันลาอย่างไร?
ลาครึ่งวัน 1 ครั้ง ตัดโควตาของลาประเภทนั้น 0.5 วัน ส่วนจะได้ค่าจ้างหรือไม่ ขึ้นกับว่ายังอยู่ในสิทธิ์ที่กฎหมายให้จ่ายค่าจ้างหรือเปล่า
|
ประเภทการลา |
สิทธิ์ที่ได้ค่าจ้างตามกฎหมาย |
ลาครึ่งวัน 1 ครั้ง |
|
ลาป่วย |
ไม่เกิน 30 วันทำงานต่อปี (มาตรา 57) |
ตัดโควตาลาป่วย 0.5 วัน |
|
ลากิจ |
ไม่เกิน 3 วันทำงานต่อปี (มาตรา 57/1) |
ตัดโควตาลากิจ 0.5 วัน |
|
ลาพักร้อน |
เต็มจำนวนวันที่ได้รับสิทธิ์ ไม่น้อยกว่า 6 วันทำงานต่อปี (มาตรา 30) |
ตัดโควตาพักร้อน 0.5 วัน |
ลาป่วยครึ่งวัน
เหมาะกับกรณีไปหาหมอหรือรู้สึกไม่สบายระหว่างวัน ลาป่วยครึ่งวัน 2 ครั้งเท่ากับใช้สิทธิ์ลาป่วย 1 วัน นับรวมกับสิทธิ์ที่ได้ค่าจ้างไม่เกิน 30 วันทำงานต่อปี
ลากิจครึ่งวัน
ใช้กับธุระที่ไม่ต้องใช้ทั้งวัน เช่น ติดต่อราชการหรือธนาคาร การลาครึ่งวันช่วยให้สิทธิ์ลากิจที่ได้ค่าจ้าง 3 วันทำงานต่อปีใช้ได้ถึง 6 ครั้ง
ลาพักร้อนครึ่งวัน
ถ้าบริษัทอนุญาต พนักงานแบ่งใช้พักร้อนเป็นครึ่งวันได้ เช่น ลาช่วงบ่ายก่อนวันหยุดยาว ตัวอย่าง : มีพักร้อน 6 วัน ลาครึ่งวัน 1 ครั้ง และลาเต็มวัน 2 วัน จะเหลือ 6 − 0.5 − 2 = 3.5 วัน ดูวิธีคิดสิทธิ์พักร้อนได้ที่ วิธีคำนวณสิทธิวันลาพักร้อนที่ HR ควรรู้
ลาครึ่งวันเกินสิทธิ์ คิดค่าจ้างอย่างไรให้ถูกกฎหมาย?
ถ้าลาครึ่งวันเกินสิทธิ์ที่ได้ค่าจ้าง บริษัทไม่ต้องจ่ายค่าจ้างเฉพาะครึ่งวันที่ลา ตามหลัก "ไม่ได้ทำงาน ไม่ได้ค่าจ้าง" ค่าจ้างส่วนที่ไม่ได้รับเท่ากับค่าจ้างรายวันหาร 2 สำหรับพนักงานรายเดือน บริษัทจำนวนมากหาค่าจ้างรายวันด้วยการนำเงินเดือนหาร 30 บางบริษัทใช้จำนวนวันทำงานจริงของเดือน ให้ยึดตามที่ข้อบังคับของบริษัทกำหนด
สูตร : ค่าจ้างครึ่งวันที่ไม่ได้รับ = (เงินเดือน ÷ 30) ÷ 2
ตัวอย่างสมมติ : พนักงานเงินเดือน 18,000 บาท ใช้สิทธิ์ลากิจที่ได้ค่าจ้างครบ 3 วันแล้ว และบริษัทอนุญาตให้ลากิจเพิ่มอีกครึ่งวันแบบไม่ได้รับค่าจ้าง ค่าจ้างรายวันคือ 18,000 ÷ 30 = 600 บาท ค่าจ้างครึ่งวันที่ไม่ได้รับคือ 600 ÷ 2 = 300 บาท ค่าจ้างวันอื่นของเดือนยังได้รับครบตามปกติ
ส่วนพนักงานรายวัน ค่าจ้างคิดตามวันที่มาทำงานอยู่แล้ว เช่น ค่าจ้างวันละ 400 บาท ลาครึ่งวันที่ไม่ได้ค่าจ้าง จะได้รับค่าจ้างของครึ่งวันที่ทำงาน คือ 200 บาท
ไม่จ่ายค่าจ้างช่วงที่ลา ต่างจากการหักค่าจ้างอย่างไร?
มาตรา 76 ห้ามนายจ้างหักค่าจ้าง เว้นแต่ 5 กรณีที่กฎหมายกำหนด เช่น ภาษีเงินได้ เงินสะสมกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ หรือหนี้ที่ลูกจ้างยินยอมให้หัก การลาไม่อยู่ใน 5 กรณีนี้ ค่าจ้าง 300 บาทในตัวอย่างข้างต้นจึงเป็นค่าจ้างที่ไม่เกิดขึ้น เพราะพนักงานไม่ได้ทำงานในช่วงนั้น ไม่ใช่เงินที่บริษัทหักออกจากค่าจ้าง สิ่งที่บริษัททำไม่ได้มีดังนี้
- ไม่จ่ายค่าจ้างลาที่ยังอยู่ในสิทธิ์ : ลาป่วยไม่เกิน 30 วันทำงาน ลากิจไม่เกิน 3 วันทำงาน และลาพักร้อนตามสิทธิ์ พนักงานต้องได้ค่าจ้างเต็ม แม้จะลาเป็นครึ่งวัน
- หักเงินเป็นค่าปรับ : เช่น หักเพิ่มเพราะลากะทันหันหรือลาบ่อย แม้จะเขียนไว้ในระเบียบบริษัทก็ตาม
- คิดเงินเกินเวลาที่ลาจริง : เช่น ลาไม่ได้ค่าจ้าง 2 ชั่วโมง แต่ไม่จ่ายค่าจ้างทั้งครึ่งวัน
ลารายชั่วโมงต่างจากลาครึ่งวันอย่างไร?
ลาครึ่งวันตัดโควตาครั้งละ 0.5 วันเสมอ ส่วนลารายชั่วโมงตัดตามชั่วโมงที่ลาจริง เหมาะกับธุระสั้น ๆ ที่ไม่ถึงครึ่งวัน
- ลาครึ่งวัน : แบ่งเป็นช่วงเช้าหรือบ่ายตามเวลาที่บริษัทกำหนด เช่น วันทำงาน 8 ชั่วโมง ครึ่งวันคือ 4 ชั่วโมง
- ลารายชั่วโมง : ลา 2 ชั่วโมงในวันทำงาน 8 ชั่วโมง ตัดโควตา 0.25 วัน ถ้าบริษัทนับตามชั่วโมงจริง
- การปัดเศษ : บางบริษัทปัดลา 2 ชั่วโมงเป็นครึ่งวันในการนับโควตาเพื่อให้คิดง่าย ควรเขียนเกณฑ์ไว้ในข้อบังคับและใช้กับทุกคนเหมือนกัน แต่ถ้าเป็นการลาที่ไม่ได้ค่าจ้าง ให้คิดค่าจ้างตามเวลาที่ลาจริง ไม่ปัดขึ้น
ตั้งค่าลาครึ่งวันในระบบลางาน
ตั้งเกณฑ์ไว้ในประเภทการลาครั้งเดียว แล้วให้ระบบตัดโควตาให้เองทุกใบลา ในระบบลางานออนไลน์ของ HumanSoft ตั้งได้ 2 จุดหลัก
- การปัดเศษชั่วโมง : เลือกไม่ปัดเศษ ปัดเป็นครึ่งชั่วโมง หรือปัดเป็นครึ่งวันและเต็มวัน
- การแสดงผลโควตา : ให้พนักงานเห็นโควตาคงเหลือเป็นวันหรือชั่วโมง
ถ้ายังใช้ใบลากระดาษหรือแจ้งลาในไลน์กลุ่ม ดูขั้นตอนย้ายมาใช้ระบบได้ที่ เลิกใบลากระดาษ ย้ายมาลาออนไลน์ เริ่มยังไงดี?
สรุป ลาครึ่งวันได้ไหม
ลาครึ่งวันได้ถ้าข้อบังคับหรือระเบียบของบริษัทเปิดให้ลา แต่ละครั้งตัดโควตา 0.5 วันของลาประเภทนั้น ลาที่ยังอยู่ในสิทธิ์ได้ค่าจ้างเต็ม ถ้าลาเกินสิทธิ์ บริษัทไม่ต้องจ่ายค่าจ้างเฉพาะช่วงที่ลา ซึ่งคิดได้จากค่าจ้างรายวันหาร 2 แต่หักเงินเพิ่มเป็นค่าปรับไม่ได้ บริษัทควรเขียนเวลาช่วงเช้าและบ่าย วิธีนับลารายชั่วโมง และการปัดเศษไว้ในข้อบังคับให้ชัด แล้วตั้งเกณฑ์เดียวกันในระบบลางาน พนักงานจะเห็นโควตาตรงกับที่ HR คิดทุกครั้ง
ระบบลางานที่ตัดโควตาให้เอง ทั้งลาเต็มวัน ลาครึ่งวัน และลารายชั่วโมง พร้อมส่งข้อมูลเข้าการคิดเงินเดือน ทดลองใช้งานฟรี 30 วัน
FAQ: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการลาครึ่งวัน
ถาม : ลาป่วยครึ่งวัน ต้องมีใบรับรองแพทย์ไหม?
ตอบ : โดยทั่วไปไม่ต้อง มาตรา 32 ให้นายจ้างขอใบรับรองแพทย์ได้เมื่อลูกจ้างลาป่วยตั้งแต่ 3 วันทำงานขึ้นไป ลาป่วยครึ่งวันครั้งเดียวจึงยังไม่ถึงเกณฑ์นี้ เว้นแต่ลาป่วยต่อเนื่องจนรวมกันถึง 3 วันทำงาน
ถาม : ลาครึ่งวัน 2 ครั้ง นับเป็น 1 วันไหม?
ตอบ : นับ ลาครึ่งวันแต่ละครั้งตัดโควตา 0.5 วัน ลา 2 ครั้งในลาประเภทเดียวกันจึงใช้สิทธิ์ไป 1 วัน ไม่ว่าจะลาวันเดียวกันหรือคนละวัน
ถาม : ลาครึ่งวันเช้าแล้วมาสาย นับเป็นมาสายหรือลา?
ตอบ : ขึ้นกับข้อบังคับของบริษัท โดยทั่วไปเวลาที่เลยจากช่วงลาครึ่งวันเช้าไปแล้วนับเป็นการมาสาย บริษัทไม่จ่ายค่าจ้างได้เฉพาะเวลาที่ไม่ได้ทำงานจริง แต่หักเงินเพิ่มเป็นค่าปรับไม่ได้ ควรเขียนเวลาเริ่มงานช่วงบ่ายหลังลาครึ่งวันเช้าไว้ให้ชัด เพื่อให้ตัดสินได้ตรงกันทุกคน
ถาม : ยังไม่ผ่านทดลองงาน ลาครึ่งวันได้ไหม?
ตอบ : พนักงานทดลองงานเป็นลูกจ้างตามกฎหมาย มีสิทธิลาป่วยและลากิจเหมือนพนักงานคนอื่น ส่วนจะลาเป็นครึ่งวันได้หรือไม่ ขึ้นกับข้อบังคับของบริษัท สำหรับลาพักร้อน กฎหมายให้สิทธิเมื่อทำงานครบ 1 ปี เว้นแต่บริษัทให้มากกว่านั้น
ถาม : บริษัทจำกัดจำนวนครั้งที่ลาครึ่งวันได้ไหม?
ตอบ : บริษัทกำหนดหลักเกณฑ์การลาครึ่งวันไว้ในข้อบังคับได้ เช่น จำนวนครั้งต่อเดือน แต่ต้องไม่ทำให้พนักงานเสียสิทธิการลาขั้นต่ำตามกฎหมาย พนักงานยังลาเต็มวันได้ตามสิทธิ์เดิม
ถาม : ลาครึ่งวันแล้วโดนหักเงิน ถูกกฎหมายไหม?
ตอบ : ถ้ายังอยู่ในสิทธิ์ที่กฎหมายให้ได้ค่าจ้าง เช่น ลาป่วยไม่เกิน 30 วันทำงาน หรือลากิจไม่เกิน 3 วันทำงานต่อปี บริษัทต้องจ่ายค่าจ้างเต็ม ถ้าลาเกินสิทธิ์ บริษัทไม่จ่ายค่าจ้างได้เฉพาะครึ่งวันที่ลา ซึ่งไม่ใช่การหักค่าจ้าง ส่วนการหักเงินเพิ่มเป็นค่าปรับทำไม่ได้ เพราะมาตรา 76 ห้ามนายจ้างหักค่าจ้าง เว้นแต่กรณีที่กฎหมายกำหนด
อ่านบทความที่เกี่ยวข้องเพิ่มเติม
