วิธีคิดโอทีรายเดือนและรายวันตามกฎหมายแรงงาน
โอที (Overtime) คือการทำงานเกินเวลาปกติ โดยนายจ้างต้องจ่ายค่าตอบแทนเพิ่มตามอัตราที่กฎหมายกำหนด ตั้งแต่ 1.5 ถึง 3 เท่าของค่าจ้างต่อชั่วโมง ขึ้นอยู่กับประเภทวันและประเภทพนักงาน โดยโอที (OT) คำนวณจาก (ค่าจ้างต่อชั่วโมง) × (อัตราโอที) × (จำนวนชั่วโมงที่ทำโอที) โดยวันทำงานปกติได้ 1.5 เท่า ทำงานในวันหยุดพนักงานรายเดือนได้ 1 เท่า / พนักงานรายวันได้ 2 เท่า และทำโอทีในวันหยุดได้ 3 เท่า ตาม พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 61–63
ตัวอย่าง: พนักงานเงินเดือน 15,000 บาท ทำโอทีวันธรรมดา 4 ชั่วโมง = (15,000 ÷ 30 ÷ 8) × 1.5 × 4 = 375 บาท
บทความนี้รวบรวมสูตรคำนวณโอทีทุกแบบ พร้อมตัวอย่างจริง ครอบคลุมทั้งพนักงานรายวันและรายเดือน ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 61–63
สารบัญ:
- วิธีคิดโอทีรายเดือนและรายวันตามกฎหมายแรงงาน
- โอที (Overtime) คืออะไร? ตามกฎกระทรวงแรงงาน
- วิธีคิดโอทีพนักงานรายเดือนและพนักงานรายวันทำอย่างไร
- วันหยุดคิดโอทียังไง? ได้กี่เท่า?
- ลูกจ้าง/พนักงานทำโอทีได้ไม่เกินกี่ชั่วโมงต่อสัปดาห์
- โอทีแต่ละประเภทของพนักงานรายเดือนและรายวันได้กี่เท่า?
- มีโปรแกรมคำนวณโอทีอัตโนมัติไหม
- FAQ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการคิดโอที
โอที (Overtime) คืออะไร? ตามกฎกระทรวงแรงงาน
OT หรือที่ย่อมาจากคำว่า Overtime เป็นการคำนวณค่าตอบแทนที่พนักงานในองค์กรจะได้รับ จากการทำงานนอกเหนือเวลาทำงานปกติ เช่น ทำงานต่อจากเวลาเลิกงาน หรือทำงานในวันหยุด ซึ่งวิธีคิดค่าโอทีตามกฏหมายแรงงาน มีหลักการดังนี้
- สูตรการคิดโอที : ค่าโอที = (ค่าจ้างต่อชั่วโมง) × (อัตราโอที) × (จำนวนชั่วโมงที่ทำโอที)
- หลักตามกฎหมาย : นายจ้างสามารถให้ลูกจ้างทำงานล่วงเวลาได้เท่าที่จำเป็น ซึ่งต้องได้รับความยินยอมจากลูกจ้างก่อนเท่านั้น
- ข้อยกเว้นที่ไม่ต้องขอความยินยอม : ยกเว้นงานที่มีลักษณะต้องทำติดต่อกัน หากหยุดจะส่งผลเสียแก่งาน หรือเป็นงานฉุกเฉิน เช่น งานกิจการโรงแรม งานสถานมหรสพ งานขนส่ง งานสโมสรหรือสมาคม และงานสถานพยาบาล ที่ไม่จำเป็นต้องได้รับความยินยอมจากลูกจ้างก่อน
วิธีคิดโอทีพนักงานรายเดือนและพนักงานรายวันทำอย่างไร
วิธีคิดโอทีให้กับพนักงานโดยอ้างอิงตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 61-63 [พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน] มีวิธีการคิดโอทีพนักงานรายวันและรายเดือน ดังนี้
วิธีคิดโอทีพนักงานรายเดือนทำอย่างไร
วิธีคิดโอทีพนักงานรายเดือน คือหาค่าจ้างต่อชั่วโมงก่อน แล้วคูณด้วยอัตราค่าล่วงเวลาและจำนวนชั่วโมงที่ทำโอที มี 3 ขั้นตอน ดังนี้
- หาค่าจ้างต่อวัน : เอาเงินเดือนหารด้วย 30 วัน
- หาค่าจ้างต่อชั่วโมง : เอาค่าจ้างต่อวันหารด้วยชั่วโมงทำงานปกติ (ปกติ 8 ชั่วโมง)
- คูณอัตราและจำนวนชั่วโมง : ค่าจ้างต่อชั่วโมง × อัตราค่าล่วงเวลา × จำนวนชั่วโมงที่ทำโอที
สูตร: (เงินเดือน ÷ 30 ÷ ชั่วโมงทำงานปกติ) × อัตราค่าล่วงเวลา × จำนวนชั่วโมงที่ทำโอที
ตัวอย่าง: พนักงานเงินเดือน 20,000 บาท ทำงานปกติวันละ 8 ชั่วโมง ทำโอทีในวันทำงานปกติ 3 ชั่วโมง (อัตรา 1.5 เท่า)
(20,000 ÷ 30 ÷ 8) × 1.5 × 3 = 375 บาท
วิธีคิดโอทีพนักงานรายวันทำอย่างไร
วิธีคิดโอทีพนักงานรายวัน คือหาค่าจ้างต่อชั่วโมงก่อน แล้วคูณด้วยอัตราค่าล่วงเวลาและจำนวนชั่วโมงที่ทำโอที มี 2 ขั้นตอน ดังนี้
- หาค่าจ้างต่อชั่วโมง : เอาค่าจ้างต่อวันหารด้วยชั่วโมงทำงานปกติ (ปกติ 8 ชั่วโมง)
- คูณอัตราและจำนวนชั่วโมง : ค่าจ้างต่อชั่วโมง × อัตราค่าล่วงเวลา × จำนวนชั่วโมงที่ทำโอที
สูตร: (ค่าจ้างต่อวัน ÷ ชั่วโมงทำงานปกติ) × อัตราค่าล่วงเวลา × จำนวนชั่วโมงที่ทำโอที
ตัวอย่าง: พนักงานได้เงินวันละ 500 บาท ทำงานปกติวันละ 8 ชั่วโมง ทำโอทีในวันทำงานปกติ 3 ชั่วโมง (อัตรา 1.5 เท่า)
(500 ÷ 8) × 1.5 × 3 = 281.25 บาท
ดูรายละเอียดเรื่องสิทธิ์โอทีตามกฎหมายเพิ่มเติมที่
วันหยุดคิดโอทียังไง? ได้กี่เท่า?
ส่วนค่าล่วงเวลาที่พนักงานจะได้รับตอบแทนในกรณีที่มาทำงานในวันหยุดพนักงานรายเดือนได้ 1 เท่า / พนักงานรายวันได้ 2 เท่าซึ่งมีการคิดโอทีวันหยุดนักขัตฤกษ์และวันหยุดทั่วไป ดังนี้
1. การคิดโอทีวันหยุดสำหรับลูกจ้างที่มีสิทธิ์คิดอย่างไร
ลูกจ้างที่มีสิทธิได้รับค่าแรงในวันหยุด เช่น พนักงานรายเดือน จะได้รับผลตอบแทนการทำงานในวันหยุดของตนเองไม่น้อยกว่า 1 เท่า
• สูตรการคำนวณโอที : (เงินเดือน ÷ 30 วัน ÷ ชั่วโมงงานปกติ) X (1 เท่า) X (จำนวนชั่วโมงที่ทำงาน)
• วิธีการคำนวณ : (20,000 ÷ 30 ÷ 8) X 1 X 8)
• เงิน OT ที่จะได้รับเพิ่มในวันนั้น = 667 บาท
2. การคิดโอทีวันหยุดสำหรับลูกจ้างที่ไม่มีสิทธิ์คิดอย่างไร
ลูกจ้างที่มีสิทธิได้รับค่าแรงในวันหยุด เช่น พนักงานรายวัน จะได้รับผลตอบแทนการทำงานในวันหยุดของตนเองไม่น้อยกว่า 2 เท่า
• สูตรการคำนวณโอที : (ค่าจ้างต่อวัน ÷ ชั่วโมงงานปกติ) X (2 เท่า) X (จำนวนชั่วโมงที่ทำงาน)
• วิธีการคำนวณ : (400 ÷ 8) X 2 X 8)
• เงิน OT ที่จะได้รับเพิ่มในวันนั้น = 800 บาท
ลูกจ้าง/พนักงานทำโอทีได้ไม่เกินกี่ชั่วโมงต่อสัปดาห์
กฎหมายแรงงานกำหนดชั่วโมงทำงานปกติและเพดานโอทีไว้ดังนี้:
| ประเภทลูกจ้าง | ชั่วโมงทำงานปกติ/วัน | ชั่วโมงปกติ/สัปดาห์ | โอทีสูงสุด/สัปดาห์ |
|---|---|---|---|
| ลูกจ้างทั่วไป | ไม่เกิน 8 ชม. | ไม่เกิน 48 ชม. | ไม่เกิน 36 ชม. |
| ลูกจ้างงานอันตราย | ไม่เกิน 7 ชม. | ไม่เกิน 42 ชม. | ไม่เกิน 36 ชม. |
ซึ่งในหนึ่งวันจะต้องมีเวลาพักไม่น้อยกว่า 1 ชั่วโมงหลังจากที่ลูกจ้างทำงานติดต่อกันไม่เกิน 5 ชั่วโมง โดยสามารถแบ่งเวลาการพักเป็นช่วง ๆ หรือขึ้นอยู่กับการตกลงกันระหว่างนายจ้างและลูกจ้าง สำหรับกรณีในวันหยุด ลูกจ้างจะต้องมีวันหยุดอย่างน้อยสัปดาห์ละ 2 วัน โดยให้มีระยะห่างกันไม่เกิน 6 วัน
อ้างอิง: มาตรา 23–24 พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541
โอทีแต่ละประเภทของพนักงานรายเดือนและรายวันได้กี่เท่า?
อัตราค่าล่วงเวลาตามกฎหมายแรงงานไทยมี 3 กรณี ขึ้นอยู่กับว่าทำงานในวันไหน และเป็นพนักงานรายเดือนหรือรายวัน ดังตารางนี้
| กรณี | พนักงานรายเดือน | พนักงานรายวัน | อ้างอิงข้อกฎหมาย |
|---|---|---|---|
| ทำงานล่วงเวลาในวันทำงานปกติ | 1.5 เท่า | 1.5 เท่า | มาตรา 61 |
| ทำงานในวันหยุด (ในเวลางานปกติ) | 1 เท่า | 2 เท่า | มาตรา 62 |
| ทำงานล่วงเวลาในวันหยุด | 3 เท่า | 3 เท่า | มาตรา 63 |
ทุกอัตราคิดจาก "ค่าจ้างต่อชั่วโมง" ของพนักงานคนนั้น และเป็นอัตราขั้นต่ำตามกฎหมาย นายจ้างจ่ายสูงกว่านี้ได้
Tips! อ่านต่อเพิ่มเติมได้ที่ >> ห้ามพลาด! กฎหมายแรงงานที่ลูกจ้างไม่ควรมองข้าม
มีโปรแกรมคำนวณโอทีอัตโนมัติไหม
สำหรับองค์กรที่มีพนักงานหลายประเภท หลายกะ หรือหลายอัตราโอที การคำนวณด้วย Excel มีโอกาสผิดพลาดสูง โดยเฉพาะเมื่อต้องคำนวณวันธรรมดา วันหยุด และวันหยุดนักขัตฤกษ์พร้อมกัน ดังนั้นการใช้โปรแกรมเงินเดือนเข้ามาช่วยคิดโอที ทำให้คิดโอทีได้ง่าย ถูกต้อง และแม่นยำภายในเครื่องมือเดียว โปรแกรมเงินเดือน Humansoft ได้เข้ามาเป็นหนึ่งในระบบที่หลายองค์กรเลือกใช้
- เพื่อลดขั้นตอนการทำงานให้กับฝ่ายบัญชี
- เพิ่มความสะดวกสบายให้กับทุกฝ่ายในองค์กรได้มากยิ่งขึ้น
- รองรับการทำงานที่ยืดหยุ่น
- สามารถปรับเปลี่ยนและตั้งค่าให้เหมาะสมกับธุรกิจของคุณได้อย่างง่ายดาย
- กำหนดการจ่ายค่า OT การจ่ายค่าจ้างรายวัน รายเดือน และภาษีรูปแบบต่าง ๆ ให้มีความสะดวกรวดเร็ว
ดูรายละเอียดที่หน้าคำนวณเงินเดือน
FAQ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการคิดโอที
ถาม : ทำโอทีได้ไม่เกินกี่ชั่วโมงต่อสัปดาห์?
ตอบ : นายจ้างให้พนักงานทำโอทีรวมกับเวลาทำงานในวันหยุดได้ แต่ต้องไม่เกิน 36 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ เพื่อป้องกันการทำงานหนักเกินไป
ถาม : นายจ้างสามารถบังคับให้พนักงานทำโอทีได้หรือไม่?
ตอบ : ไม่ได้ค่ะ หากนายจ้างต้องการให้พนักงานทำโอทีหรือทำงานในวันหยุด จะต้องได้รับความยินยอมจากพนักงานเป็นคราว ๆ ไป ยกเว้นกรณีงานที่มีลักษณะต้องทำติดต่อกันไป หากหยุดจะเสียหายแก่งาน
ถาม : พนักงานรายวันมาทำงานในวันหยุด (ช่วงเวลาทำงานปกติ) ต้องได้รับเงินกี่เท่า?
ตอบ : 2 เท่าของค่าจ้างต่อชั่วโมง เนื่องจากพนักงานรายวันไม่ได้รับค่าจ้างในวันหยุด เมื่อมาทำงานในวันหยุดจึงต้องได้เงิน 2 เท่า
ถาม : พนักงานรายเดือนมาทำงานในวันหยุด (ช่วงเวลาทำงานปกติ) ได้เงินเพิ่มเท่าไหร่?
ตอบ : ได้เพิ่ม 1 เท่าของค่าจ้างต่อชั่วโมง เนื่องจากตามกฎหมาย พนักงานรายเดือนได้รับค่าจ้างในวันหยุดอยู่แล้ว 1 เท่า การมาทำงานจึงได้บวกเพิ่มอีก 1 เท่า
ถาม : โอทีต้องเสียภาษีเงินได้ไหม?
ตอบ : ใช่ ค่าโอทีถือเป็นรายได้ตามมาตรา 40(1) แห่งประมวลรัษฎากร ต้องนำรวมกับเงินเดือนเพื่อคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาประจำปี หากบริษัทหักภาษี ณ ที่จ่าย ค่าโอทีจะถูกรวมในฐานคำนวณนั้นด้วย
ถาม : พนักงานทดลองงานมีสิทธิ์ได้ค่าโอทีไหม?
ตอบ : มีสิทธิ์ พนักงานทดลองงานได้รับความคุ้มครองตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 เช่นเดียวกับพนักงานประจำ นายจ้างต้องจ่ายค่าโอทีในอัตราที่กฎหมายกำหนดตั้งแต่วันแรกที่เริ่มงาน
ถาม : นายจ้างไม่จ่ายค่าโอที ทำอย่างไรได้บ้าง?
ตอบ : ลูกจ้างสามารถยื่นเรื่องร้องเรียนได้ที่สำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานในพื้นที่ หรือโทรสายด่วน 1546 กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน โดยไม่มีค่าใช้จ่าย นายจ้างที่ฝ่าฝืนมีโทษตามมาตรา 144 พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541
บทความเกี่ยวข้องที่คุณอาจสนใจ :
