ลาพักร้อน ลาป่วย ลากิจได้กี่วันตามกฎหมาย
ตามพ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 พนักงานมีสิทธิ์ลาป่วยได้ไม่เกิน 30 วัน/ปี โดยได้รับค่าจ้าง ลากิจไม่น้อยกว่า 3 วันทำงาน/ปี และลาพักร้อนอย่างน้อย 6 วัน/ปี หลังทำงานครบ 1 ปี ซึ่งทั้งหมดนี้กฎหมายกำหนดขั้นต่ำ แต่ทั้งนี้นายจ้างสามารถให้มากกว่านี้ได้
การลาไม่ว่าจะเป็น ลาพักร้อน ลาป่วย ลากิจ ล้วนเป็นสวัสดิการของเหล่ามนุษย์เงินเดือน ซึ่งในแต่ละองค์กรก็จะมีเงื่อนไขการลาที่แตกต่างกันออกไป อาจจะลาง่าย หรือลาได้ยุ่งยากก็ขึ้นอยู่กับว่าคุณอยู่ในองค์กรรูปแบบไหน แต่คุณรู้หรือไม่ว่า? การลานั้นมีกฎหมายที่คุ้มครองอยู่ โดยทุกองค์กรจะต้องปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด โดยในบทความนี้เรามาหาคำตอบกันว่าการลาในรูปแบบต่าง ๆ นั้นมีข้อบังคับอย่างไรกันบ้าง
ลาแต่ละประเภทได้กี่วัน และรับค่าจ้างไหม?
| ประเภทการลา | จำนวนวันสิทธิ์ตามกฎหมาย | สิทธิ์การรับค่าจ้าง (ต่อปี) | อ้างอิงข้อกฎหมาย (พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน) |
| ลาป่วย | ลาได้ตามที่ป่วยจริง | ได้รับค่าจ้างไม่เกิน 30 วัน | มาตรา 32 |
| ลากิจ | ไม่น้อยกว่า 3 วันทำงาน/ปี | ได้รับค่าจ้าง 3 วัน | มาตรา 34 และ มาตรา 56 (ฉบับที่ 7 พ.ศ.2562) |
| ลาคลอด | ไม่เกิน 120 วัน/ครรภ์ | นายจ้างจ่าย 60 วัน (ที่เหลือเบิกประกันสังคม) |
มาตรา 41 และมาตรา 59 (ฉบับที่ 9 พ.ศ. 2568) |
| ลาพักร้อน | ไม่น้อยกว่า 6 วันทำงาน/ปี (เมื่ออายุงานครบ 1 ปี) | ได้รับค่าจ้าง 6 วัน | มาตรา 30 และ มาตรา 56 |
| ลาทำหมัน | ตามระยะเวลาที่แพทย์กำหนด | ได้รับค่าจ้างตามปกติในวันที่ลา | มาตรา 33 และมาตรา 56 |
| ลารับราชการทหาร | ลาได้ตามจริงที่ทางการเรียก | ได้รับค่าจ้างไม่เกิน 60 วัน | มาตรา 35 และมาตรา 56 |
การลาป่วยได้กี่วัน?
มาเริ่มต้นด้วยการลารูปแบบแรกอย่างการ “ลาป่วย” โดยการลาในรูปแบบนี้จะเกิดขึ้นเมื่อลูกจ้างเกิดอาการเจ็บป่วย จำเป็นต้องพักรักษาอาการ ซึ่งตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงานประจำปี พ.ศ. 2541 มาตราที่ 32 และ 57 แจ้งเอาไว้อย่างชัดเจนว่า
- ลูกจ้างสามารถลาป่วยได้ตามระยะเวลาจริงที่เจ็บป่วย
- โดยจะไม่ถูกหักค่าใช้จ่ายใด ๆ ทั้งสิ้น ซึ่งใน 1 ปี มีโควตาการลาป่วยอยู่ที่ 30 วัน
- หากเกินจากที่กำหนดเอาไว้ผู้จ้างมีสิทธิ์หักค่าจ้างในวันนั้น ๆ ตามเงื่อนไขที่กำหนดขององค์กร
การลากิจ มีอะไรบ้าง? ลากิจได้กี่วัน
หากคุณจำเป็นต้องหยุดงานเพื่อไปทำธุระที่เร่งด่วนไม่สามารถรอให้ถึงวันหยุดได้ การลาในรูปแบบนี้เรียกว่า “ลากิจ” ซึ่งการลารูปแบบนี้ค่อนข้างจะยืดหยุ่นขึ้นอยู่กับเงื่อนไขขององค์กรเป็นหลัก หากคุณสงสัยว่าธุระที่สามารถลากิจได้มีอะไรบ้าง เราได้ยกตัวอย่างมาให้คุณแล้ว ดังต่อไปนี้
- พาครอบครัวเข้ารับการรักษาตามใบนัดของแพทย์
- ติดต่อหน่วยงานราชการ เช่น ถ่ายบัตรประชาชน ต่ออายุใบขับขี่ เป็นพยานในชั้นศาล เป็นต้น
- เข้าร่วมพิธีทางศาสนาที่สำคัญ เล่นงานศพคนในครอบครัว งานอุปสมบท เดินทางไปประกอบพิธีฮัจญ์ ฯลฯ
- งานรับปริญญา ทั้งรับเอง และร่วมยินดีกับคนสนิท
สามารถลากิจได้กี่วัน?
การลากิจนั้นไม่ได้รับการคุ้มครองทางด้านกฎหมายสักเท่าไหร่ เพราะจากพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงานนั้น ระบุเอาไว้ว่า
- ผู้จ้างจะต้องอนุญาตให้ลูกจ้างลากิจได้อย่างน้อยปีละ 3 วัน
- โดยจะไม่มีการหักค่าจ้างใด ๆ ทั้งสิ้น
หากเกินกว่ากำหนดบริษัทสามารถพิจารณาหักเงินในวันนั้น ๆ ได้ รวมถึงอาจโดนพิจารณาในเรื่องเบี้ยขยัน โบนัสประจำปี รวมไปถึงหากไม่มีเหตุอันควร บริษัทอาจไม่อนุมัติการลาในครั้งนั้น ๆ ได้เช่นเดียวกัน
ลาคลอดได้กี่วัน?
ตามกฎหมายพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงานที่ใช้ปัจจุบันระบุเอาไว้ในมาตราที่ 41 และ 59 ว่า “ผู้หญิงมีครรภ์มีสิทธิ์ลาเพื่อคลอดบุตรได้ 120 วัน" (ข้อมูล ณ วันที่ 7 ธันวาคม 2568) โดยลูกจ้างสามารถรับเงินค่าจ้างได้ไม่เกิน 60 วัน และยังสามารถเบิกสิทธิ์ต่าง ๆ จากประกันสังคมได้อีกด้วย
ลาพักร้อนได้กี่วัน?
ลูกจ้างสามารถพักร้อนได้ปีละ 6 วันเป็นอย่างน้อย ซึ่งเช่นเคยเงื่อนไขต่าง ๆ ขึ้นอยู่กับองค์กรที่คุณร่วมงาน บางที่อาจให้ 9 วัน 10 วัน ไปจนถึง 15 วันก็มี โดยต่อจากนี้เราหยิบเอาเกร็ดเล็ก ๆ เกี่ยวกับการพักร้อนมาฝาก ซึ่งเป็นข้อสงสัยที่มนุษย์เงินเดือนหลายคนกำลังสงสัยในเวลานี้อย่างแน่นอน
วันลาพักร้อน ทบได้ไปปีถัดไปได้ไหม?
ขึ้นอยู่กับนโยบายของบริษัทค่ะ ว่าจะสามารถทบวันลาพักร้อนที่เหลือไปในปีถัดไปได้หรือไม่ เนื่องจาก พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงานไม่ได้บังคับเรื่องของการสะสมวันลาพักร้อน แต่ให้สิทธิ์นายจ้างและลูกจ้างตกลงกันได้
ทำงานไม่ถึงปี ใช้วันลาพักร้อนได้ไหม?
ถ้ายึดตามหลักกฎหมายแล้ว “ไม่ได้” เพราะการที่คุณจะสามารถลาพักร้อนได้นั้น คุณจะต้องมีอายุงานถึง 1 ปีเสียก่อน แต่สุดท้ายแล้วหากคุณเป็นลูกจ้างที่มีความประพฤติดี เป็นพนักงานดีเด่น มีผลงานเข้าตานายจ้าง คุณก็อาจได้รับวันลาแม้อายุงานจะยังไม่ถึง 1 ปีเต็มก็ได้เช่นเดียวกัน
สรุปลากิจ ลาป่วย ลาคลอด หักเงินเดือนไหม
ลูกจ้างที่ลาตามกฎหมายกำหนดเอาไว้ นายจ้างไม่มีสิทธิ์หักเงินใด ๆ ทั้งสิ้น หากลูกจ้างคนไหนที่กำลังสงสัยว่าตนเองกำลังโดนเอาเปรียบในเรื่องของวันลา สามารถร้องเรียนได้ที่กรมสวัสดิการ และการคุ้มครองแรงงานในเขตพื้นที่ของคุณได้ในทุกวันทำการ รวมถึงสามารถร้องเรียนออนไลน์ก็ได้เช่นเดียวกัน
บทความนี้เราหวังเป็นอย่างยิ่งว่าจะช่วยให้ผู้ว่าจ้างและลูกจ้าง ได้รับความเข้าใจเกี่ยวกับเงื่อนไขการลาพักร้อน ลากิจ ลาป่วย ได้มากยิ่งขึ้น และเพื่อความสะดวกในการจัดการกับวันลาต่าง ๆ เหล่านั้น โปรแกรม Humansoft สามารถตั้งค่าโควตาการลาประเภทต่าง ๆ ด้วยระบบที่จะช่วยลดขั้นตอนการทำงานให้กับฝ่าย HR และมีความถูกต้อง แม่นยำ เข้าใจง่ายสำหรับทุกฝ่าย
FAQ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการลางานตามกฎหมาย
ถาม : ทำงานยังไม่ผ่านโปร (ทดลองงาน) มีสิทธิ์ลาป่วยโดยได้รับค่าจ้างได้ไหม?
ตอบ : มีสิทธิ์ลาป่วยได้รับค่าจ้างค่ะ
ถาม : พนักงานลาป่วยติดวันหยุด นายจ้างสั่งห้ามลาหรือหักเงินได้ไหม?
ตอบ : ไม่สามารถห้ามหรือหักเงินได้ค่ะ หากพนักงานเจ็บป่วยจริง เพราะการลาป่วยเป็นสิทธิ์ตามกฎหมาย อย่างไรก็ตาม หากนายจ้างสงสัยว่าเป็นการป่วยเท็จ นายจ้างมีสิทธิ์ขอตรวจสอบใบรับร้องแพทย์ (กรณีลา 3 วันขึ้นไป) หรือตักเตือนตามระเบียบบริษัทหากพบว่าทุจริตจริง
ถาม : เพิ่งเข้าทำงานยังไม่ถึง 1 ปี มีสิทธิ์ใช้ "ลาพักร้อน" ได้หรือไม่?
ตอบ: ยังไม่มีสิทธิ์ใช้ลาพักร้อนได้ค่ะ ตามกฎหมายแรงงานพนักงานจะสามารถลาพักผ่อนประจำปี (ลาพักร้อน) ได้ก็ต่อเมื่อทำงานครบ 1 ปี มีสิทธิ์ลาพักร้อนโดยได้รับค่าจ้าง 6 วันทำงานต่อปีค่ะ
ถาม : ผู้ชายสามารถลากิจเพื่อไปดูแลภรรยาคลอดบุตรได้หรือไม่?
ตอบ: ทำได้และได้รับค่าจ้างด้วยค่ะ กฎหมายคุ้มครองแรงงานฉบับที่ 9 (พ.ศ.2568) ได้เพิ่มสิทธิ์ให้ลูกจ้างชาย (คู่สมรส) สามารถ "ลาช่วยภรรยาคลอดบุตร" ได้สูงสุด ไม่เกิน 15 วัน โดยนายจ้างต้องจ่ายค่าจ้างตามจำนวนวันทำงานปกติ
อ่านบทความที่เกี่ยวข้องเพิ่มเติม:
