ลูกจ้างลางานแล้วถูกหักเบี้ยขยัน นายจ้างสามารถทำได้ ถือว่าไม่ผิดกฎหมาย เนื่องจากเบี้ยขยันไม่ใช่ค่าจ้างตามกฎหมาย และนายจ้างมีสิทธิ์กำหนดเงื่อนไขได้อีกด้วย
Q: ลูกจ้างลางานแล้วถูกหักเบี้ยขยัน นายจ้างทำได้ไหม? ผิดกฎหมายหรือเปล่า?
กรณีลูกจ้างลางาน นายจ้างสามารถหักเบี้ยขยันได้ไหม? ผิดกฎหมายหรือเปล่า วันนี้ HumanSoft มีคำตอบมาฝากค่ะ
นายจ้างสามารถหักเบี้ยขยันได้ และไม่ผิดกฎหมาย
ในทางกฎหมายแรงงาน "เบี้ยขยัน" ไม่ได้ถูกจัดว่าเป็น "ค่าจ้าง" พื้นฐาน โดยตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 5 ได้นิยามคำว่า “ค่าจ้าง” ไว้ว่า คือเงินที่นายจ้างและลูกจ้างตกลงจ่ายเพื่อเป็นค่าตอบแทนในการทำงานตามสัญญาจ้างสำหรับระยะเวลาการทำงานปกติ
A : นายจ้างสามารถหักเบี้ยขยันได้ และไม่ผิดกฎหมาย
เบี้ยขยันในมุมมองกฎหมาย
- ความหมายของเบี้ยขยัน : เป็นเพียง "เงินจูงใจพิเศษ" หรือเงินสวัสดิการที่นายจ้างมอบให้เพิ่มเติม เพื่อสร้างแรงจูงใจให้ลูกจ้างมาทำงานอย่างสม่ำเสมอ ไม่ใช่ค่าตอบแทนหลักจากการทำงานในเวลาปกติ
- เงื่อนไขสำคัญ : เงื่อนไขของการได้รับเบี้ยขยัน ขึ้นอยู่กับนโยบายบริษัท แต่โดยทั่วไปการได้รับเบี้ยขยันขึ้นอยู่กับพฤติกรรมการทำงานของลูกจ้าง โดยมีข้อกำหนดหลักคือ ต้องไม่ขาด ลา หรือมาสาย
- แนวคำพิพากษาศาลฎีกา (ที่ 9313-9976/2547) : วินิจฉัยไว้อย่างชัดเจนว่า “เบี้ยขยันไม่ใช่ค่าตอบแทนจากการทำงานโดยตรง แต่เป็นเงินจูงใจและสวัสดิการ”
- สิทธิของนายจ้าง : นายจ้างมีอำนาจเต็มตามกฎหมายในการกำหนดหลักเกณฑ์ เงื่อนไขการจ่าย หรือข้อกำหนดในการตัดสิทธิ์เบี้ยขยันได้เองภายในองค์กร
ดังนั้น หากลูกจ้างมีการลางาน (แม้จะเป็นการใช้สิทธิ์ลาที่ถูกต้องตามกฎหมายก็ตาม) แต่ถ้าการลานั้นทำให้ไม่เป็นไปตามเงื่อนไขเบี้ยขยันที่บริษัทตั้งไว้ นายจ้างก็มีสิทธิ์ที่จะงดจ่ายหรือหักเบี้ยขยันในงวดนั้นได้ทันที โดยไม่ถือว่าเป็นการกระทำที่ผิดกฎหมายแรงงานค่ะ
แหล่งข้อมูลอ้างอิง :
สรุป Q&A ถูกหักเบี้ยขยัน เพราะลางาน นายจ้างทำได้ไหม?
โดยสรุปแล้ว หากลูกจ้างลางาน นายจ้างสามารถหักหรือตัดเบี้ยขยันได้โดยไม่ผิดกฎหมาย เนื่องจากเบี้ยขยันถือเป็นเงินสวัสดิการเพื่อสร้างแรงจูงใจ ไม่ใช่ "ค่าจ้าง" พื้นฐานตามกฎหมายแรงงาน นายจ้างจึงมีสิทธิ์ขาดในการกำหนดเกณฑ์ และสามารถงดจ่ายได้ทันทีเมื่อพนักงานมีการหยุดงาน แม้จะเป็นการลาตามสิทธิ์ก็ตาม
FAQ: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ “ถูกหักเบี้ยขยัน เพราะลางาน นายจ้างทำได้ไหม”
ถาม: ลาป่วยมีใบรับรองแพทย์ชัดเจน นายจ้างยังหักเบี้ยขยันได้ไหม?
ตอบ: สามารถหักได้ค่ะ เพราะเงื่อนไขของเบี้ยขยันพิจารณาจากนโยบายของการได้รับเบี้ยขยันของบริษัท เช่น "การมาทำงานครบถ้วน" ไม่ได้ดูที่เหตุผลการลา ดังนั้นแม้จะใช้สิทธิ์ลาป่วยอย่างถูกต้องตามกฎหมาย แต่เมื่อมีการหยุดงานเกิดขึ้น ก็ถือว่าไม่เข้าเกณฑ์เบี้ยขยันที่บริษัทกำหนดไว้ค่ะ
ถาม: มาสายแค่ไม่กี่นาที หรือขาดงานวันเดียว นายจ้างตัดเบี้ยขยันทั้งเดือนเลยได้ไหม?
ตอบ: ทำได้ค่ะ หากนายจ้างมีการระบุเกณฑ์และเงื่อนไขนี้ไว้ในระเบียบข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานหรือสัญญาจ้างงานอย่างชัดเจน พร้อมทั้งแจ้งให้พนักงานรับทราบล่วงหน้าเรียบร้อยแล้ว เนื่องจากสิทธิ์ในการตั้งเกณฑ์เงินสวัสดิการส่วนนี้เป็นของนายจ้างโดยตรงค่ะ
ถาม: บริษัทสามารถปรับเปลี่ยนเงื่อนไขการจ่ายเบี้ยขยันกะทันหันโดยไม่แจ้งล่วงหน้าได้ไหม?
ตอบ: ไม่สามารถทำได้ค่ะ หากหลักเกณฑ์เบี้ยขยันนั้นได้รับการบันทึกไว้ในสัญญาจ้างหรือระเบียบข้อบังคับของบริษัทแล้ว จะถือว่าสิทธิ์นี้เป็นส่วนหนึ่งของ "ข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้าง" หากเปลี่ยนจะต้องได้รับความยินยอมเป็นลายลักษณ์อักษรจากฝั่งลูกจ้างก่อนเสมอ ไม่เช่นนั้นจะถือเป็นการเปลี่ยนแปลงสภาพการจ้างที่ไม่ชอบด้วยกฎหมายค่ะ >> อ่านเพิ่มเติมได้ที่ Q&A ไขข้อสงสัย นายจ้างสามารถลดสวัสดิการพนักงานได้ไหม?
ถาม: เบี้ยขยันต้องนับรวมเป็นฐานคำนวณโบนัสและเงินชดเชยด้วยไหม?
ตอบ: ไม่ต้องนำมารวมค่ะ เนื่องจากเบี้ยขยันมีสถานะเป็นเงินสวัสดิการจูงใจพิเศษที่จ่ายให้ต่างหากเพื่อตอบแทนการมาทำงานสม่ำเสมอ เงินส่วนนี้จึงไม่ได้ถูกจัดเป็นค่าจ้างพื้นฐานตามกฎหมาย ส่งผลให้นายจ้างไม่จำเป็นต้องนำยอดเบี้ยขยันมารวมคิดเป็นฐานในการคำนวณเงินโบนัส หรือเงินชดเชยกรณีเลิกจ้างแต่อย่างใดค่ะ
อ่านบทความที่เกี่ยวข้องเพิ่มเติม
