VAT 0 กับ Non-VAT ต่างกันยังไง?
ความแตกต่างระหว่าง VAT 0 กับ Non-VAT คือ VAT 0% คิดภาษีขายเท่ากับศูนย์ ผู้ประกอบการยังมีสิทธิด้านภาษีซื้อ ส่วน Non-VAT โดยทั่วไปหมายถึงรายการที่ไม่เรียกเก็บ VAT ซึ่งอาจเกิดจากการได้รับยกเว้น ผู้ขายยังไม่จด VAT หรือรายการไม่อยู่ในระบบ VAT และมักไม่มีสิทธินำภาษีซื้อที่เกี่ยวข้องมาหัก
VAT 0% คืออะไร?
VAT 0% หรือ Zero-rated VAT คือ การขายสินค้าหรือให้บริการที่อยู่ในระบบภาษีมูลค่าเพิ่ม แต่กฎหมายกำหนดให้คิดภาษีขายในอัตรา 0% ผู้ประกอบการจดทะเบียนยังต้องจัดทำเอกสารและยื่นแบบ ภ.พ.30 ตามปกติ และสามารถนำภาษีซื้อที่เกี่ยวข้องมาหักหรือขอคืนได้ตามหลักเกณฑ์
ตัวอย่างการขายสินค้าที่ใช้อัตรา VAT 0%
การส่งออกสินค้าซึ่งผู้ประกอบการต้องมีเอกสารและปฏิบัติตามเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด จึงจะใช้อัตรา VAT 0% ได้ ส่วนการขายสินค้าในประเทศไม่สามารถเลือกใช้ VAT 0% ได้เอง แม้ลูกค้าจะเป็นชาวต่างชาติหรือชำระเงินจากต่างประเทศก็ตาม
ตัวอย่างการให้บริการที่ใช้อัตรา VAT 0%
บริการที่ทำในประเทศไทยอาจใช้อัตรา VAT 0% ได้ หากให้บริการแก่ผู้รับบริการในต่างประเทศและนำผลของบริการไปใช้ในต่างประเทศตามเงื่อนไขที่กรมสรรพากรกำหนด หากนำผลบริการมาใช้ในประเทศไทยทั้งหมดหรือบางส่วน อาจไม่เข้าข่าย VAT 0% ทั้งหมด ดังนั้น การที่ลูกค้าอยู่ต่างประเทศหรือชำระเงินเป็นเงินตราต่างประเทศ ไม่ได้หมายความว่าจะใช้ VAT 0% ได้เสมอไป
Non-VAT คืออะไร?
คำว่า Non-VAT เป็นคำที่ใช้ทั่วไปในงานขาย งานบัญชี และโปรแกรมออกเอกสาร แต่ไม่ใช่ชื่อหมวดภาษีที่มีความหมายเดียวตามประมวลรัษฎากร เมื่อพบรายการที่ระบุว่า Non-VAT ต้องตรวจสอบก่อนว่าเข้ากรณีใด เพราะแต่ละกรณีมีหน้าที่ออกเอกสารและสิทธิด้านภาษีซื้อแตกต่างกัน
กรณีที่ 1 กิจการได้รับยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่ม
กิจการบางประเภทได้รับยกเว้น VAT ตามมาตรา 81 เช่น การขายพืชผลทางการเกษตร สัตว์ ปุ๋ย อาหารสัตว์ หนังสือพิมพ์ นิตยสาร และตำราเรียน ผู้ประกอบการไม่ต้องเรียกเก็บ VAT จากลูกค้า และโดยทั่วไปไม่มีสิทธินำภาษีซื้อที่เกี่ยวข้องกับกิจการยกเว้นมาหักหรือขอคืน
กรณีที่ 2 ผู้ประกอบการมีรายรับยังไม่ถึงเกณฑ์จด VAT
ผู้ประกอบการที่มีรายรับจากกิจการที่ต้องเสีย VAT ไม่เกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี อาจยังไม่ต้องจดทะเบียน VAT จึงไม่ควรเรียกเก็บ VAT หรือออกใบกำกับภาษีในฐานะผู้ประกอบการจดทะเบียน หากรายรับเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ต้องยื่นจดทะเบียน VAT ภายใน 30 วัน
กรณีที่ 3 รายการไม่อยู่ในบังคับของ VAT
ธุรกรรมบางประเภทไม่อยู่ในระบบ VAT หรืออาจอยู่ภายใต้ภาษีประเภทอื่น เช่น ภาษีธุรกิจเฉพาะ จึงต้องพิจารณาตามลักษณะธุรกรรมและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ไม่ควรจัดเป็น Non-VAT เพียงเพราะไม่มีการเรียกเก็บภาษีจากลูกค้า
ความแตกต่างระหว่าง VAT 0% และ Non-VAT
แม้ VAT 0% และ Non-VAT จะทำให้ลูกค้าไม่ต้องจ่าย VAT เหมือนกัน แต่ในมุมของผู้ประกอบการมีความแตกต่างกัน ดังนี้
- VAT 0% ยังอยู่ในระบบ VAT แต่กฎหมายกำหนดให้คิดภาษีในอัตรา 0% จึงไม่ต้องเรียกเก็บ VAT จากลูกค้า
- Non-VAT เป็นรายการที่ไม่อยู่ในระบบ VAT หรือได้รับยกเว้น VAT ตามกฎหมาย จึงไม่ต้องนำมาคำนวณ VAT
- VAT 0% ผู้ประกอบการยังสามารถนำภาษีซื้อมาขอคืนหรือเครดิตได้ตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด
- Non-VAT โดยทั่วไปไม่มีสิทธินำภาษีซื้อที่เกี่ยวข้องมาขอคืน
- VAT 0% สามารถออกใบกำกับภาษีได้ เนื่องจากยังอยู่ในระบบ VAT ส่วน Non-VAT ไม่สามารถออกใบกำกับภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับรายการดังกล่าวได้
ตารางเปรียบเทียบ VAT 0% กับ Non-VAT
| ประเด็น | VAT 0% | Non-VAT |
| ระบบภาษีมูลค่าเพิ่ม | อยู่ในระบบภาษีมูลค่าเพิ่ม | ไม่อยู่ในระบบภาษีมูลค่าเพิ่มหรือได้รับยกเว้นตามกฎหมาย |
| อัตราภาษี | 0% (ตามที่กฎหมายกำหนด) | ไม่มีการเรียกเก็บภาษีมูลค่าเพิ่ม |
| การปฏิบัติตามกฎระบบ VAT | ต้องปฏิบัติตามกฎของระบบ VAT ทุกประการ | ไม่ต้องปฏิบัติตามกฎระบบ VAT |
| เรียกเก็บภาษีจากลูกค้า | ไม่ต้องเรียกเก็บ | ไม่ต้องเรียกเก็บ |
| สิทธิขอคืนภาษีซื้อ | มีสิทธิตามหลักเกณฑ์กรมสรรพากร | ไม่มีสิทธิขอคืนภาษีซื้อ |
สรุป VAT 0 กับ Non VAT ต่างกันอย่างไรในการขายสินค้าและบริการ
VAT 0% อยู่ในระบบ VAT ต้องออกใบกำกับภาษี และ "ขอคืนภาษีซื้อได้" เหมาะกับธุรกิจส่งออก ส่วน Non VAT นอกระบบ VAT ไม่ต้องออกใบกำกับภาษี และ "ขอคืนภาษีซื้อไม่ได้" เป็นสินค้ายกเว้นตามกฎหมาย ความแตกต่างที่สังเกตได้ชัด คือ สิทธิประโยชน์ทางภาษีซื้อ ที่ VAT 0% ขอคืนเงินภาษีที่จ่ายไปได้ แต่ Non VAT ทำไม่ได้
อ้างอิง
FAQ: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ VAT 0% กับ Non-VAT
ถาม : Non-VAT ออกใบกำกับภาษีได้หรือไม่?
ตอบ : หากผู้ขายไม่ได้จด VAT หรือรายการเป็นกิจการยกเว้น โดยทั่วไปไม่ออกใบกำกับภาษี VAT แต่สามารถออกใบแจ้งหนี้ ใบเสร็จรับเงิน หรือเอกสารทางการค้าอื่นตามลักษณะรายการได้
ถาม : กิจการ VAT 0% ขอคืนภาษีซื้อได้หรือไม่?
ตอบ : ได้ หากภาษีซื้อเกี่ยวข้องกับกิจการ มีใบกำกับภาษีถูกต้อง และไม่เป็นภาษีซื้อต้องห้าม ผู้ประกอบการสามารถนำมาหักหรือขอคืนตามหลักเกณฑ์ได้
ถาม : รายรับไม่เกิน 1.8 ล้านบาทถือเป็น Non-VAT หรือไม่?
ตอบ : ผู้ประกอบการที่มีรายรับจากกิจการที่ต้องเสีย VAT ไม่เกิน 1.8 ล้านบาทต่อปีอาจยังไม่ต้องจด VAT จึงไม่เรียกเก็บ VAT จากลูกค้า แต่หากรายรับเกินเกณฑ์ต้องยื่นจดทะเบียนภายใน 30 วัน
ถาม : ธุรกิจ VAT 0% ต้องยื่นแบบ ภ.พ.30 ทุกเดือนไหม?
ตอบ : ต้องยื่นแบบ ภ.พ.30 เป็นประจำทุกเดือนภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป แม้ในเดือนนั้นจะไม่มียอดขาย หรือมียอดขายเป็น VAT 0% ทั้งหมดก็ตาม
ถาม : ธุรกิจ Non VAT ต้องออกเอกสารอะไรแทนใบกำกับภาษี?
ตอบ : สามารถออก "ใบเสร็จรับเงิน" หรือ "ใบส่งของ/ใบแจ้งหนี้" แบบทั่วไปที่ไม่มีคำว่า "ใบกำกับภาษี" และไม่มีการแสดงยอดภาษีมูลค่าเพิ่ม
อ่านบทความที่เกี่ยวข้องเพิ่มเติม
- ถอด VAT คืออะไร? สอนคำนวณถอด VAT แบบเข้าใจง่าย พร้อมสูตร
- รวมทุกเรื่องที่ผู้ประกอบการต้องรู้เกี่ยวกับภาษีมูลค่าเพิ่ม
- ไขข้อสงสัยใบกำกับภาษีคืออะไร ใครมีหน้าที่ออกใบกำกับภาษี
- วิธียื่นภาษีออนไลน์ผ่าน E-FILING ที่มนุษย์เงินเดือนห้ามพลาด
