รวมสูตรสำคัญที่ HR ต้องใช้ในงาน ครบทั้งเงินเดือน OT ประกันสังคม และงานด้านอื่น เข้าใจง่าย ใช้งานได้จริง เหมาะทั้งมือใหม่และมือโปรที่อยากทำงานไวขึ้น
ว่าด้วยเรื่องงาน HR กับการคำนวณ
หน้าที่หลักของ HR คือดูแลพนักงานและบริหารงานบุคคล รวมไปถึงดูแลเรื่องการคำนวณเงินเดือน ค่าล่วงเวลา ประกันสังคม ภาษี วันลา ค่าชดเชย และสิทธิประโยชน์ต่าง ๆ ของพนักงานด้วย
แม้งาน HR จะดูเป็นงานด้านการบริหารคน แต่การดูแลเรื่องการคำนวณต่าง ๆ ก็ถือเป็นเรื่องสำคัญเช่นกัน เพราะหากคำนวณผิด อาจส่งผลทั้งต่อสิทธิของลูกจ้าง ความน่าเชื่อถือขององค์กร และความเสี่ยงด้านกฎหมายแรงงานได้ ดังนั้น HR จึงต้องให้ความสำคัญกับการคำนวณพื้นฐานที่ใช้ในงานประจำ เพื่อให้ทำงานได้อย่างถูกต้อง และแม่นยำ
HR มือใหม่ต้องรู้! รวมสูตรคำนวณพื้นฐานที่ใช้งานจริง
รวมสูตรคำนวณพื้นฐานที่ HR ควรรู้ เพราะสูตรเหล่านี้ต้องใช้ในการทำงานประจำ มีดังนี้
1. สูตรคำนวณเงินเดือนพื้นฐาน
- เงินเดือนพนักงานรายวันสุทธิ =(อัตราค่าจ้างต่อวัน x จำนวนวันที่มาทำงาน) – รายหัก (เช่น ประกันสังคม + ภาษี + รายการหักต่าง ๆ)
- เงินเดือนพนักงานรายเดือนสุทธิ = ฐานเงินเดือน – รายหัก (ประกันสังคม + ภาษี + รายการหักต่าง ๆ)
- เงินเดือนพนักงานรายชั่วโมงสุทธิ = (อัตราค่าจ้างต่อชั่วโมง x จำนวนชั่วโมงที่มาทำงาน) – รายหัก (ประกันสังคม + ภาษี + รายการหักต่าง ๆ)
Tips : อ่านบทความเพิ่มเติมได้ที่ >>> วิธีการคิดเงินเดือนพนักงานรายเดือนตามกฎหมาย
2. สูตรคำนวณประกันสังคม (ม.33)
พนักงานและนายจ้างต้องจ่ายสมทบฝ่ายละ 5% ของเงินเดือน โดยมีฐานเงินเดือนต่ำสุด 1,650 บาท และสูงสุดไม่เกิน 17,500 บาท (จ่ายสูงสุดไม่เกิน 875 บาท/เดือน)
- เงินสมทบประกันสังคม = เงินเดือน (สูงสุดไม่เกิน 17,500 ) × 5%
Tips : อ่านบทความเพิ่มเติมได้ที่ >>> ปี2569เพดานเงินสมทบประกันสังคมปรับเพิ่มได้สิทธิอะไรเพิ่มบ้าง
3. สูตรการคำนวณค่าล่วงเวลา (OT)
- โอทีพนักงานรายเดือน = (เงินเดือน ÷ 30 ÷ ชั่วโมงทำงานปกติ) x 1.5 เท่า x จำนวนชั่วโมงโอทีที่ทำ
- โอทีพนักงานรายวัน = (ค่าจ้างต่อวัน ÷ ชั่วโมงทำงานปกติ) x 1.5 x จำนวนชั่วโมงโอทีที่ทำ
Tips : อ่านบทความเพิ่มเติมได้ที่ >>> มัดรวมวิธีการคำนวณโอที (OT) ทุกประเภท
4. สูตรคำนวณเงินพนักงานมาทำงานวันหยุด
- คำนวณค่าทำงานวันหยุดพนักงานรายเดือน : ได้รับเพิ่มอีก 1 เท่าของค่าแรงวัน สูตรคำนวณ คือ (เงินเดือน ÷ 30) +เพิ่ม 1 เท่า เช่น เงินเดือน 15,000 ÷ 30) x 1 = 500 บาท รับเพิ่มอีก 1 เท่า ในวันนี้จะได้รับ 1,000 บาท
- โอทีวันหยุดพนักงานรายเดือน = (เงินเดือน ÷ 30 ÷ ชั่วโมงทำงานปกติ) x 3 เท่า x จำนวนชั่วโมงโอทีที่ทำ
- คำนวณค่าทำงานพนักงานรายวัน : ได้รับไม่น้อยกว่า 2 เท่าของค่าแรงต่อชั่วโมง สูตรคำนวณ คือ ค่าจ้างต่อวัน x 2 เท่า เช่น ค่าจ้างวันละ 500 x 2 = 1,000 บาท
- โอทีวันหยุดพนักงานรายวัน = (ค่าจ้างต่อวัน ÷ ชั่วโมงทำงานปกติ) x 3 x จำนวนชั่วโมงโอทีที่ทำ
Tips : อ่านบทความเพิ่มเติมได้ที่ >>> ค่าล่วงเวลา ค่าทำงานวันหยุดหมายถึงอะไร ได้ค่าตอบแทนอย่างไร
5. สูตรคิดเปอร์เซ็นต์การขาด ลา มาสาย
- เปอร์เซ็นต์ขาดงาน = (จำนวนวันขาดงาน ÷ จำนวนวันทำงานทั้งหมด) x 100
- เปอร์เซ็นต์ลางาน = (จำนวนวันลางาน ÷ จำนวนวันทำงานทั้งหมด) x 100
- เปอร์เซ็นต์มาสาย (ครั้ง) = (จำนวนครั้งมาสาย ÷ จำนวนวันทำงานทั้งหมด) x 100
- เปอร์เซ็นต์มาสาย (นาที) = (จำนวนนาทีที่มาสาย ÷ จำนวนนาทีที่ทำงานทั้งหมด) x 100
Tips : อ่านบทความเพิ่มเติมได้ที่ >>> วิธีคิดเปอร์เซ็นต์ขาด ลา มาสาย คู่มือคำนวณสำหรับ HR มือใหม่
6. สูตรการคำนวณ Turnover Rate (อัตราการลาออก)
- ขั้นที่ 1 : หาจำนวนพนักงานโดยเฉลี่ย = (จำนวนพนักงานเริ่มต้น + จำนวนพนักงานสุดท้าย) ÷ 2
- ขั้นที่ 2 : หา Turnover Rate = (จำนวนพนักงานที่ลาออก ÷ จำนวนพนักงานโดยเฉลี่ย) x 100
Tips : อ่านบทความเพิ่มเติมได้ที่ >>> วิธีการคำนวณ Turnover Rate และกลยุทธ์ลดการเกิด Turnover Rate
เคล็ดลับช่วย HR ทำงาน ให้การคำนวณเป็นเรื่องที่ง่ายขึ้น
- ใช้ Excel สร้าง Template สำเร็จรูป ช่วยคำนวณ : สามารถนำมาใช้จัดการข้อมูลและคำนวณงานประจำได้ ไม่ต้องเริ่มคำนวณใหม่ทุกครั้ง เพียงกรอกข้อมูลพนักงานใหม่ในแต่ละเดือนก็จะคำนวณออกมาได้ทันที
- ทำ Checklist งาน Payroll ประจำเดือน : การทำ Checklist งาน Payroll ประจำเดือนจะช่วยให้ HR เห็นภาพรวมของงานทั้งหมด และตรวจสอบได้ว่าแต่ละขั้นตอนดำเนินการครบถ้วนหรือยัง
- เปลี่ยนมาใช้โปรแกรม HR ครบวงจร : การคำนวณที่ซับซ้อน การใช้ Excel เพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ เพราะเสี่ยงต่อการกรอกข้อมูลผิด สูตรผิด หรือไฟล์สูญหาย การเปลี่ยนมาใช้โปรแกรม HR ครบวงจรจึงเป็นอีกทางเลือกที่ช่วยให้การทำงานง่ายและแม่นยำมากขึ้น
สรุป คู่มือ hr มือใหม่ รวมทุกสูตรคำนวณที่คนเป็น HR ทุกคนต้องใช้
สำหรับ HR มือใหม่ การเข้าใจสูตรคำนวณพื้นฐานจะช่วยให้ทำงานได้ง่ายขึ้น ไม่ว่าจะเป็นสูตรการคำนวณเงินเดือนพื้นฐาน การคำนวณประกันสังคม การคำนวณค่าล่วงเวลา (OT) การคำนวณโบนัสพนักงาน รวมไปถึงการคิดเปอร์เซ็นต์การขาด ลา มาสาย และถ้ามีการใช้เครื่องมือช่วยคำนวณและติดตามกฎหมายแรงงานอย่างสม่ำเสมอ ก็จะช่วยให้งาน HR ง่ายและมีประสิทธิภาพมากขึ้น
FAQ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับงาน HR และการคำนวณ
ถาม : การคิดเงินเดือนพนักงานเข้าใหม่ระหว่างเดือน คิดอย่างไร?
ตอบ : ใช้สูตร: (เงินเดือนเต็มจำนวน ÷ 30 วัน) × จำนวนวันที่เริ่มปฏิบัติงานจริงในเดือนนั้น ศึกษาการคิดเงินเดือนพนักงานเข้าใหม่เพิ่มเติม Q&A พนักงานเข้าใหม่คิดเงินเดือนไม่เต็มเดือน ต้องคำนวณอย่างไร
ถาม : ฐานเงินเดือนในการคิดประกันสังคมสูงสุดคือเท่าไหร่?
ตอบ : ปี 2569 ฐานเงินเดือนสูงสุดที่นำมาคิดประกันสังคมคือ 17,500 บาท (คิดเป็นเงินสมทบ 850 บาท) แม้ว่าพนักงานจะมีเงินเดือนมากกว่านี้ก็ตาม
ถาม : พนักงานลาป่วยบ่อย มีผลต่อการคำนวณเงินเดือนไหม?
ตอบ : ตามกฎหมายแรงงาน พนักงานมีสิทธิ์ลาป่วยโดยได้รับค่าจ้างเท่ากับค่าทำงานในวันลา ไม่เกิน 30 วันทำงานต่อปี หากลาเกิน 30 วัน HR สามารถหักเงินเดือนตามจำนวนวันที่เกินได้
ถาม : วิธีคิด OT ในวันหยุด สำหรับพนักงานรายเดือนและรายวันต่างกันอย่างไร?
ตอบ : ถ้าพนักงานมาทำงานในวันหยุด พนักงานรายเดือนจะได้ค่า OT วันหยุดเพิ่ม 1 เท่าของชั่วโมงทำงานปกติ (เพราะได้ค่าจ้างในวันหยุดอยู่แล้ว) ส่วนพนักงานรายวันจะได้ 2 เท่าของชั่วโมงทำงานปกติในวันหยุด
ถาม : สูตร Turnover Rate ควรคำนวณบ่อยแค่ไหน?
ตอบ : ควรคำนวณเป็นรายเดือนเพื่อดูแนวโน้มความเคลื่อนไหวของพนักงาน และสรุปภาพรวมเป็นรายปีเพื่อนำไปวางแผนกลยุทธ์การรักษาพนักงาน (Employee Retention)
ถาม : พนักงานทดลองงานต้องจ่ายประกันสังคมหรือไม่?
ตอบ : ต้องจ่าย เพราะเมื่อนายจ้างรับลูกจ้างเข้าทำงานแล้ว มีหน้าที่ขึ้นทะเบียนประกันสังคมภายใน 30 วัน ไม่ว่าพนักงานจะอยู่ในช่วงทดลองงานหรือไม่
บทความที่เกี่ยวข้องเพิ่มเติม
