HumanSoft โปรแกรม HR
Published: 17 พฤษภาคม 256611,359 views
อัปเดตล่าสุด: 22 ตุลาคม 2569
ความรู้ HR
ไขข้อข้องใจ ระบบ PMS คืออะไร และสำคัญกับองค์กรอย่างไร? - blog image preview
Blog>ไขข้อข้องใจ ระบบ PMS คืออะไร และสำคัญกับองค์กรอย่างไร?

PMS คืออะไร? ขั้นตอนบริหารผลงานที่ HR ควรรู้

PMS คือระบบบริหารผลการปฏิบัติงาน ตั้งแต่ตั้งเป้าหมาย ติดตาม ให้ Feedback ประเมิน และพัฒนาพนักงานให้สอดคล้องกับเป้าหมายองค์กร การประเมินปลายปีจะช่วยพนักงานได้จำกัด หากระหว่างปีไม่มีใครบอกว่าเป้าหมายคืออะไร งานคืบหน้าแค่ไหน และควรปรับตรงไหน ระบบ PMS ช่วยเชื่อมเรื่องเหล่านี้ให้เป็นกระบวนการเดียว เพื่อให้หัวหน้าและพนักงานใช้ข้อมูลร่วมกันในการพัฒนาผลงาน

 

สารบัญ:

PMS คืออะไร ย่อมาจากอะไร?

PMS ย่อมาจาก Performance Management System หมายถึง ระบบบริหารผลการปฏิบัติงาน ครอบคลุมการกำหนดเป้าหมาย วางแผน ติดตาม ให้ข้อมูลย้อนกลับหรือ Feedback ประเมินผล และวางแผนพัฒนา โดยเชื่อมเป้าหมายระดับองค์กร หน่วยงาน และพนักงานเข้าด้วยกัน

 

ในบริบทนี้ Performance หมายถึง ผลการปฏิบัติงาน จึงควรพิจารณาทั้งผลงานที่เกิดขึ้นและพฤติกรรมการทำงานที่เกี่ยวข้องกับบทบาท ไม่ใช่ดูเพียงความเร็วหรือจำนวนงานที่ทำเสร็จ 

 

PMS ต่างจากการประเมินผลงาน KPI และ OKR อย่างไร?

PMS เป็นกรอบบริหารผลงานโดยรวม การประเมินผลงานเป็นกิจกรรมหนึ่งภายในกรอบนี้ ส่วน KPI และ OKR เป็นเครื่องมือที่นำมาใช้กำหนดและติดตามเป้าหมายได้

 

เปรียบเทียบ PMS การประเมินผลงาน KPI และ OKR

เรื่อง

ความหมายและหน้าที่

ตัวอย่าง

PMS

กระบวนการบริหารผลงานตั้งแต่กำหนดเป้าหมายจนถึงพัฒนาและทบทวน

ตั้งเป้ารายไตรมาส นัดติดตาม ประเมิน และวางแผนพัฒนารอบถัดไป

การประเมินผลงาน

ทบทวนผลการทำงานเทียบกับเกณฑ์ในรอบที่กำหนด

ประเมินผลงานครึ่งปีและปลายปี

KPI

Key Performance Indicator หรือตัวชี้วัดผลการดำเนินงานที่สำคัญ

อัตราปิดเงินเดือนตรงเวลา หรืออัตราความผิดพลาดของข้อมูล

OKR

Objectives and Key Results กำหนดวัตถุประสงค์และผลลัพธ์หลักที่ใช้ติดตามความสำเร็จ

ปรับปรุงการเริ่มงานของพนักงานใหม่ โดยวัดผลผ่านผลลัพธ์หลักที่ตกลงกัน

 

องค์กรไม่จำเป็นต้องใช้ทุกเครื่องมือพร้อมกัน ควรเลือกให้เหมาะกับลักษณะงานและความพร้อมของทีม หากต้องการทำความเข้าใจตัวชี้วัดเพิ่มเติม อ่านบทความ KPI คืออะไร

 

ขั้นตอนบริหารผลงานด้วย PMS มีอะไรบ้าง?

องค์กรสามารถเริ่มจาก 6 ขั้นตอนต่อไปนี้ โดยให้การติดตามและ Feedback เกิดขึ้นต่อเนื่อง ไม่ต้องรอจนถึงวันประเมิน

 

1. กำหนดเป้าหมายให้เชื่อมกับงานจริง

เริ่มจากสิ่งที่องค์กรต้องการ แล้วแปลงเป็นเป้าหมายของหน่วยงานและพนักงาน ระบุผลงานที่คาดหวัง ขอบเขตความรับผิดชอบ และกำหนดเวลาให้ชัด พนักงานควรเข้าใจว่างานของตนสนับสนุนเป้าหมายส่วนใด

 

2. ตกลงตัวชี้วัด เกณฑ์ และแผนทำงาน

กำหนดว่าจะวัดอะไร ใช้ข้อมูลจากไหน ใครรับผิดชอบ และผลงานระดับใดถือว่าตามเป้าหมาย หากมีหลายตัวชี้วัดให้ตกลงน้ำหนักล่วงหน้า พร้อมตรวจว่าพนักงานมีทรัพยากรและอำนาจตัดสินใจเพียงพอ

 

3. ติดตามความคืบหน้าระหว่างรอบ

นัดพูดคุยสั้น ๆ ตามจังหวะงาน เช่น รายเดือนหรือรายไตรมาส ตรวจผลงาน อุปสรรค และสิ่งที่ต้องช่วย หากบริบทเปลี่ยน ควรทบทวนเป้าหมายร่วมกันและบันทึกเหตุผล ไม่ปล่อยให้เกณฑ์เดิมใช้ต่อทั้งที่ไม่ตรงกับงานแล้ว

 

4. ให้ Feedback และสนับสนุนการพัฒนา

พูดถึงพฤติกรรมหรือผลงานที่สังเกตได้ อธิบายผลกระทบ และตกลงสิ่งที่ควรทำต่อ พร้อมฟังมุมมองของพนักงาน การให้ Feedback ที่มีประโยชน์ขึ้นอยู่กับความชัดเจน คุณภาพ และจังหวะเวลา ไม่ใช่จำนวนครั้งเพียงอย่างเดียว

 

5. ประเมินผลจากหลักฐานและเกณฑ์เดียวกัน

รวบรวมข้อมูลตลอดรอบ เทียบกับเป้าหมายและเกณฑ์ที่ตกลงไว้ พิจารณาทั้งผลลัพธ์และวิธีทำงานที่เกี่ยวข้องกับตำแหน่ง หลีกเลี่ยงการตัดสินจากเหตุการณ์ล่าสุดหรือความประทับใจส่วนตัว หากมีหลายทีม ควรทบทวนการใช้เกณฑ์ร่วมกันก่อนสรุปผล

 

6. สรุปผลและวางแผนรอบถัดไป

สื่อสารจุดแข็ง สิ่งที่ต้องพัฒนา และแนวทางสนับสนุน อาจจัดทำแผนพัฒนารายบุคคลหรือ IDP (Individual Development Plan) ระบุทักษะที่ต้องพัฒนา กิจกรรม ผู้ช่วยติดตาม และกำหนดเวลา แล้วนำสิ่งที่เรียนรู้กลับไปใช้ตั้งเป้าหมายรอบใหม่

 

ตัวอย่างการใช้ PMS ในทีม HR

สมมติทีม HR ต้องการให้การเตรียมข้อมูลพนักงานใหม่ครบก่อนเริ่มงาน ตัวอย่างต่อไปนี้เป็นแนวทางออกแบบ ไม่ใช่เกณฑ์มาตรฐานที่ทุกบริษัทต้องใช้

 

องค์ประกอบ

ตัวอย่างที่นำไปปรับใช้ได้

เป้าหมาย

พนักงานใหม่มีข้อมูลและเอกสารที่จำเป็นพร้อมก่อนเริ่มงาน

ตัวชี้วัด

สัดส่วนพนักงานใหม่ที่มีเอกสารจำเป็นครบภายในกำหนด โดยกำหนดรายการเอกสารและวิธีนับให้ชัด

แหล่งข้อมูล

เช็กลิสต์เอกสาร วันที่ได้รับข้อมูล และรายการที่ยังขาด

การติดตาม

ทบทวนรายการค้างและอุปสรรคกับผู้รับผิดชอบทุกเดือน

Feedback

วิเคราะห์สาเหตุที่เอกสารล่าช้า เช่น แจ้งรายการไม่ครบ หรือไม่มีผู้ติดตามที่ชัดเจน

แผนพัฒนา

ปรับข้อความแจ้งเอกสาร กำหนดผู้รับผิดชอบ และทดลองใช้เช็กลิสต์เดียวกันทั้งทีม

การประเมิน

เทียบผลงานกับเป้าที่ตกลงไว้ พร้อมพิจารณาปริมาณงานและปัจจัยที่ควบคุมได้

 

ตัวชี้วัดที่ดีควรมีนิยามชัดและตรวจสอบได้ เช่น ต้องระบุว่าเอกสาร “ครบ” หมายถึงรายการใด และพนักงานกลุ่มใดอยู่ในตัวหาร เพื่อให้ทุกคนตีความข้อมูลเหมือนกัน

 

HR หัวหน้างาน และพนักงานรับผิดชอบอะไรใน PMS?

  • ผู้บริหาร: กำหนดทิศทางองค์กรและสนับสนุนทรัพยากรให้สอดคล้องกับเป้าหมาย
  • HR: ออกแบบรอบ เกณฑ์ แบบประเมิน และแนวทางใช้งาน ช่วยให้หัวหน้างานเข้าใจวิธีติดตามและประเมินอย่างสม่ำเสมอ
  • หัวหน้างาน: ตกลงเป้าหมาย ติดตาม ให้ Feedback เก็บหลักฐาน และช่วยแก้อุปสรรคของลูกทีม
  • พนักงาน: ร่วมตั้งเป้าหมาย บันทึกผลงาน แจ้งปัญหา และลงมือพัฒนาตามแผน

PMS จึงเป็นความรับผิดชอบร่วมกันของหลายฝ่าย HR ช่วยวางระบบ แต่หัวหน้างานและพนักงานต้องใช้กระบวนการนี้ในการทำงานจริง

 

PMS ช่วยองค์กรอย่างไร และต้องระวังอะไร?

ประโยชน์เมื่อออกแบบและใช้งานอย่างเหมาะสม

  • พนักงานเข้าใจสิ่งที่คาดหวังและลำดับความสำคัญของงาน
  • หัวหน้ามองเห็นปัญหาระหว่างทางและช่วยทีมได้ทันเวลา
  • การพัฒนาทักษะเชื่อมกับปัญหาและเป้าหมายที่ชัดเจน
  • มีหลักฐานประกอบการประเมินและการตัดสินใจด้านบุคลากร
  • ใช้ผลประกอบการพิจารณาความก้าวหน้า รางวัล หรือค่าตอบแทนตามนโยบายองค์กร

 

ข้อผิดพลาดที่ทำให้ PMS ไม่ช่วยพัฒนางาน

  • ตั้งเป้ามากเกินไป: ทีมไม่รู้ว่างานใดสำคัญ ควรเลือกเป้าหมายหลักที่มีผลต่อบทบาทจริง
  • วัดปริมาณอย่างเดียว: อาจได้จำนวนงานตามเป้าแต่คุณภาพลดลง ควรพิจารณาตัวชี้วัดคุณภาพที่เกี่ยวข้องร่วมด้วย
  • ประเมินจากความรู้สึก: ควรใช้เกณฑ์และหลักฐานตลอดรอบ ไม่ใช้ความชอบส่วนตัว
  • คุยเฉพาะวันประเมิน: พนักงานอาจไม่มีโอกาสแก้ไข ควรนัดติดตามระหว่างทาง
  • มีคะแนนแต่ไม่มีแผนพัฒนา: ควรระบุสิ่งที่จะปรับ ผู้สนับสนุน และวันติดตามหลังประเมิน

 

เลือกซอฟต์แวร์สนับสนุน PMS อย่างไร?

เริ่มจากกระบวนการที่องค์กรต้องใช้ แล้วตรวจความสามารถของโปรแกรมให้ตรงกับความต้องการ เช่น การตั้งเป้าหมาย เก็บหลักฐาน บันทึก Feedback กำหนดสิทธิ์ และสรุปผล อย่าเลือกจากแบบประเมินหรือหน้ารายงานเพียงอย่างเดียว

  • ปรับรอบ เกณฑ์ และผู้ประเมินให้ตรงกับโครงสร้างองค์กรได้หรือไม่
  • เก็บเป้าหมายและข้อมูลย้อนหลังให้ตรวจสอบได้หรือไม่
  • หัวหน้าและพนักงานใช้งานได้สะดวกเพียงใด
  • กำหนดสิทธิ์ดูข้อมูลและจัดการข้อมูลอย่างเหมาะสมได้หรือไม่
  • ส่งออกข้อมูลและนำไปใช้วางแผนพัฒนาต่อได้หรือไม่

 

สำหรับองค์กรที่กำลังพิจารณาโปรแกรม HR สามารถสอบถาม HumanSoft เกี่ยวกับความสามารถด้านการประเมินที่ต้องการใช้ และตรวจว่ารองรับกระบวนการของบริษัทครบเพียงใด ดู แพ็กเกจ HumanSoft หรือ ลงทะเบียนทดลองใช้งาน เพื่อประเมินความเหมาะสมกับงานจริง

 

สรุป PMS คืออะไร และ HR ควรเริ่มตรงไหน?

PMS คือระบบบริหารผลงานที่เชื่อมเป้าหมาย การติดตาม Feedback การประเมิน และการพัฒนาเข้าด้วยกัน HR ควรเริ่มจากเป้าหมายที่ชัด เกณฑ์ที่ตรวจสอบได้ และการพูดคุยอย่างต่อเนื่อง แล้วจึงเลือกเครื่องมือสนับสนุนให้เหมาะกับกระบวนการ เป้าหมายคือช่วยให้พนักงานทำงานและพัฒนาได้ดีขึ้น พร้อมสนับสนุนทิศทางองค์กร

 

FAQ: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ PMS

ถาม : บริษัทเล็กควรเริ่มใช้ PMS อย่างไร?

ตอบ : เริ่มจากทีมเดียว กำหนดเป้าหมายที่สำคัญและวัดได้ ตกลงเกณฑ์กับพนักงาน แล้วนัดติดตามสั้น ๆ ให้สม่ำเสมอ ทดลองหนึ่งรอบก่อนขยายไปทั้งบริษัท

 

ถาม : จำเป็นต้องซื้อโปรแกรม PMS ตั้งแต่เริ่มต้นไหม?

ตอบ : ไม่จำเป็น องค์กรเริ่มจากเอกสารหรือสเปรดชีตได้ เมื่อข้อมูลมากขึ้นหรือมีหลายทีม จึงพิจารณาซอฟต์แวร์ที่ช่วยเก็บเป้าหมาย หลักฐาน และประวัติการประเมินร่วมกัน

 

ถาม : ถ้าเปลี่ยนหน้าที่ระหว่างรอบ ต้องประเมินอย่างไร?

ตอบ : ทบทวนเป้าหมายและน้ำหนักให้ตรงกับงานใหม่ บันทึกวันที่มีผล และตกลงร่วมกันว่าจะใช้ผลงานช่วงใดประกอบการประเมิน ไม่ควรใช้เป้าหมายเดิมทั้งหมดหากพนักงานไม่ได้รับผิดชอบแล้ว

 

ถาม : ถ้าพนักงานไม่เห็นด้วยกับคะแนน ควรทำอย่างไร?

ตอบ : เปิดให้ตรวจสอบเกณฑ์และหลักฐาน อธิบายเหตุผลเป็นรายประเด็น และมีช่องทางทบทวนตามขั้นตอนที่องค์กรกำหนด หากหลักฐานไม่ครบควรตรวจเพิ่มก่อนยืนยันผล

 

ถาม : ควรใช้ผลประเมินผูกกับโบนัสทันทีหรือไม่?

ตอบ : ควรตรวจให้มั่นใจก่อนว่าเกณฑ์ชัดเจน ข้อมูลครบ และหัวหน้างานใช้มาตรฐานใกล้เคียงกัน หากนำไปประกอบโบนัสหรือปรับเงินเดือน ต้องแจ้งหลักเกณฑ์ให้พนักงานทราบล่วงหน้า

 

บทความเกี่ยวข้องที่คุณอาจสนใจ :

 

ทีมงาน HumanSoft พร้อมให้คำปรึกษาโปรแกรมเงินเดือน HumanSoftทดลองใช้ฟรี 30 วัน ครบทุกฟังก์ชัน งาน HR
  • บริการขึ้นระบบ ฟรี
  • ไม่มีค่าใช้จ่ายใดๆ ทั้งสิ้น
  • ยกเลิกเมื่อไหร่ก็ได้
ทดลองใช้งานฟรี